Akcjonariusz Alphabet pozywa Pichaia i zarząd za trenowanie AI na cudzych utworach

Czym jest pozew pochodny i czego chce powód

Pozew pochodny (ang. derivative suit) składa akcjonariusz w imieniu spółki przeciwko jej własnym władzom. Zarzuca w nim członkom zarządu lub rady dyrektorów, że swoimi decyzjami narazili firmę na szkodę. Jeśli sąd przyzna rację powodowi, pieniądze trafiają do spółki, a nie do osoby, która złożyła pozew.

Phil Rosen domaga się według Music Business Worldwide odszkodowania dla Alphabet bez wskazanej kwoty, zwrotu części wynagrodzeń przez pozwanych oraz zmian w nadzorze nad przestrzeganiem prawa autorskiego i przepisów o danych biometrycznych. Pozew podaje, że sam Pichai otrzymał w latach 2023-2025 ponad 30 mln USD wynagrodzenia. Gdyby powód wygrał, kierownictwo mogłoby osobiście odpowiadać za koszty sporów, które Alphabet prowadzi o dane treningowe AI.

Jakie zarzuty stawia pozew

Powód twierdzi, że władze Alphabet świadomie przyjęły strategię trenowania modeli na cudzych utworach i głosach według zasady prośby o wybaczenie zamiast o zgodę. Poniżej najważniejsze zarzuty opisane przez Music Business Worldwide. To twierdzenia jednej strony, których sąd nie zweryfikował.

• Trenowanie modeli muzycznych na nagraniach, kompozycjach i tekstach piosenek pobranych głównie z YouTube'a, który należy do Alphabet.
• Wykorzystanie pirackiego zbioru danych oraz książek, ilustracji, rysunków i zdjęć bez licencji.
• Usuwanie informacji o prawach autorskich z nagrań przed treningiem.
• Budowa Gemini Live i innych funkcji głosowych na setkach tysięcy godzin nagrań mowy bez wymaganej w Illinois pisemnej zgody.
• Wprowadzające w błąd oświadczenia rady dyrektorów o kontroli nad danymi AI oraz skup akcji po zawyżonych cenach, gdy ryzyko nie było ujawnione.
• Ignorowanie pozwów przeciw innym firmom AI, które według powoda były sygnałem ostrzegawczym.

Lyria i MusicLM w centrum sporu

Najwięcej miejsca pozew poświęca modelom generującym muzykę. Według przytoczonych w nim danych MusicLM, pokazany w styczniu 2023 roku, trenowano na 5 mln klipów o łącznej długości 280 tys. godzin, a Google nie wskazał konkretnych nagrań, właścicieli praw ani licencji. Na tej linii rozwoju powstały kolejne wersje Lyrii.

Część muzyczna pozwu w dużej mierze powtarza zarzuty niezależnych muzyków, którzy w marcu 2026 roku złożyli w tym samym sądzie w Chicago pozew zbiorowy przeciw Google w sprawie Lyrii 3. Google wniósł o jego oddalenie. Firma argumentuje, że akceptując regulamin YouTube'a, twórcy udzielili licencji także podmiotom powiązanym z serwisem, w tym Google. Sąd nie rozstrzygnął jeszcze tego wniosku.

Stanowisko Google i podobne sprawy

Google nie skomentował pozwu Rosena. Ogólne stanowisko firmy przedstawił w czerwcu 2026 roku Kent Walker, który również jest wśród pozwanych. W dokumencie programowym Google przekonywał, że trenowanie modeli na publicznie dostępnych danych ma charakter transformacyjny i powinno mieścić się w amerykańskiej doktrynie dozwolonego użytku (fair use). Rada dyrektorów Alphabet, odrzucając wcześniej wniosek akcjonariuszy w sprawie danych AI, zapewniała, że spółka prowadzi pełną i podlegającą audytowi ewidencję zasobów AI.

Według Bloomberg Law akcjonariusz o tym samym nazwisku złożył w sierpniu 2026 roku podobny pozew pochodny przeciw władzom Apple. Spory o dane treningowe przenoszą się więc z relacji twórca kontra firma AI na relację akcjonariusz kontra zarząd. Równolegle toczą się klasyczne procesy, np. wydawców muzycznych UMG, Concord i ABKCO przeciw Anthropic.

Co oznacza sprawa dla firm w Polsce i UE

Pozew dotyczy prawa amerykańskiego i nie zmienia sytuacji prawnej w Polsce. Pokazuje jednak, że ryzyko związane z danymi treningowymi staje się kwestią odpowiedzialności zarządu i rady dyrektorów, a przestaje być sprawą wyłącznie działu prawnego. W UE dostawcy modeli ogólnego przeznaczenia muszą na mocy AI Act publikować podsumowanie danych treningowych i mieć politykę przestrzegania prawa autorskiego, w tym respektować zastrzeżenia twórców wobec eksploracji tekstów i danych.

W naszej ocenie firmy, które same trenują lub dostrajają modele, powinny już teraz dokumentować pochodzenie danych, licencje i zgody na wykorzystanie głosu. Taka ewidencja przydaje się przy kontroli regulatora, sporze z twórcami i pytaniach inwestorów. Na rozstrzygnięcie sprawy Rosena trzeba będzie poczekać, a w pozwach pochodnych pierwszym etapem jest zwykle wniosek pozwanych o oddalenie.