Kanadyjscy wydawcy pozywają Anthropic. Chodzi o 13,5 mln tekstów

Kto pozwał Anthropic i o co

Pozew złożyła koalicja sześciu wydawców, która obejmuje większość kanadyjskiego rynku prasy ogólnokrajowej i regionalnej. Pierwszy napisał o nim branżowy serwis Cartt.ca, a szczegóły z dokumentu podał Broadcast Dialogue. Anthropic jest pozwany razem ze swoją kanadyjską spółką zależną, co ma znaczenie dla właściwości sądu w Ontario.

Wydawcy opierają roszczenia na trzech podstawach. Pierwsza to naruszenie kanadyjskiej ustawy o prawie autorskim przez kopiowanie tekstów do trenowania i działania modeli. Druga to złamanie regulaminów serwisów, które zabraniają automatycznego pobierania treści i użytku komercyjnego. Trzecia to bezpodstawne wzbogacenie, czyli zarobek na cudzej pracy bez zapłaty.

Co zarzucają wydawcy

Według pozwu Anthropic używał crawlerów, w tym bota ClaudeBot, aby systematycznie pobierać artykuły. Wydawcy twierdzą, że firma obchodziła paywalle, ignorowała ograniczenia do użytku osobistego, a także zabezpieczenia na poziomie sieci i uwierzytelnianie przy logowaniu. Obejście technicznych zabezpieczeń jest w kanadyjskim prawie autorskim osobnym naruszeniem, niezależnym od samego kopiowania.

Powodowie piszą też o skutkach rynkowych. Ich zdaniem odpowiedzi Claude odciągają czytelników od serwisów informacyjnych, zmniejszają liczbę płacących subskrybentów i zniechęcają reklamodawców. Wydawcy podkreślają, że Anthropic jako jedna z niewielu dużych firm AI nie zawarł publicznie żadnej umowy licencyjnej z dużym wydawcą prasy. To twierdzenia jednej strony sporu.

• The Canadian Press - ok. 4,2 mln tekstów, wszystkie własne,
• Postmedia i PNI Maritimes - ok. 3,5 mln, w tym połowa na licencji,
• Torstar (Toronto Star i Metroland) - ok. 3,5 mln, w tym 1,9 mln na licencji,
• The Globe and Mail - ok. 2,3 mln, w tym 1,3 mln na licencji.

Ile mogą wynosić roszczenia

Pozew nie podaje jednej kwoty. Wydawcy żądają odszkodowania ogólnego, odszkodowania karnego za umyślne działanie oraz wydania zysków. Zamiast tego ostatniego mogą wybrać odszkodowanie ustawowe do 20 tys. CAD za każdy naruszony utwór. Kanadyjskie media piszą o potencjalnie miliardach dolarów, ale to szacunek przy założeniu najwyższych stawek i wszystkich wskazanych tekstów.

Powodowie chcą też trwałego zakazu pobierania i używania ich obecnych i przyszłych tekstów bez pisemnej zgody. W pozwie przypomniano ugodę Anthropic w amerykańskiej sprawie Bartz, zatwierdzoną przez sąd w Kalifornii na ponad 1,5 mld USD, która dotyczyła książek pobranych z pirackich bibliotek. Kanadyjska sprawa dotyczy innych treści i innego prawa, więc ta kwota nie przesądza wyniku.

Stanowisko Anthropic i dalszy przebieg

Anthropic nie odpowiedział na prośbę The Canadian Press o komentarz i nie złożył jeszcze odpowiedzi na pozew. Zgodnie z procedurą Ontario pozwany z zagranicy ma na to do 60 dni od doręczenia. Pierwszym sporem może być właściwość sądu, choć wydawcy mają tu precedens.

W sprawie przeciwko OpenAI, wytoczonej przez prawie ten sam skład wydawców pod koniec 2024 roku, OpenAI przekonywało, że spór powinien toczyć się w USA. W listopadzie 2025 roku Sąd Najwyższy Ontario uznał swoją jurysdykcję i sprawa toczy się w Kanadzie. Wyroku co do istoty w tamtym postępowaniu jeszcze nie ma.

Co sprawa oznacza dla wydawców w Polsce

Kanadyjski spór toczy się według tamtejszego prawa, w którym obowiązuje doktryna fair dealing, a nie unijny wyjątek eksploracji tekstów i danych (TDM). W Polsce od 20 września 2024 roku art. 26³ ustawy o prawie autorskim pozwala kopiować rozpowszechnione utwory do eksploracji, chyba że uprawniony wyraźnie to zastrzegł. Przy treściach w internecie zastrzeżenie ma mieć formę czytelną maszynowo, na przykład wpis w pliku robots.txt lub w metadanych strony.

Wątek obchodzenia paywalli i logowania jest dla polskich wydawców najbardziej praktyczny. Wyjątek TDM dotyczy utworów, do których korzystający ma zgodny z prawem dostęp, więc obchodzenie zabezpieczeń trudno pogodzić z tym warunkiem. W naszej ocenie wydawcy, którzy nie chcą udostępniać tekstów do treningu, powinni zapisać zastrzeżenie TDM, blokować znane crawlery AI i prowadzić logi ruchu botów, bo w sporze o naruszenie to one są dowodem. Dostawców modeli ogólnego przeznaczenia AI Act zobowiązuje dodatkowo do respektowania takich zastrzeżeń.