Właściciele praw do piosenek Elvisa pozywają Anthropic

Kto pozwał Anthropic i czego żąda

Powodami są spółki, fundusze powiernicze i osoby, do których należą prawa do dużej części katalogu Elvisa Presleya. Według NBC News i NME sprawę zainicjowała spółka zależna Authentic Brands Group, firmy zarządzającej licencjami na wizerunek i własność intelektualną piosenkarza. Pełnej listy powodów i sygnatury sprawy media nie podały, a treści pozwu nie udało się nam sprawdzić bezpośrednio.

Pozew obejmuje 274 utwory. Powodowie domagają się odszkodowania ustawowego (statutory damages), które amerykańskie prawo autorskie przewiduje w wysokości do 150 tys. USD za utwór naruszony umyślnie. Przy 274 utworach daje to ok. 41,1 mln USD, czyli ok. 161,3 mln zł. Żądają też trwałego zakazu dalszych naruszeń i zniszczenia nieautoryzowanych kopii utworów, które ma przechowywać Anthropic.

Co zarzucają powodowie

Główny zarzut dotyczy treningu. Według pozwu Anthropic skopiował teksty piosenek bez zgody i zapłaty, przechowywał je w „stałej bibliotece ogólnego przeznaczenia” i wykorzystywał jej fragmenty do trenowania kolejnych wersji Claude. Powodowie twierdzą też, że firma usuwała z utworów informacje o prawach autorskich i kontynuowała te działania po otrzymaniu ostrzeżeń.

Drugi zarzut dotyczy odpowiedzi modelu. Prawnicy powodów opisują test, w którym poprosili Claude o odtworzenie piosenek Presleya „dla współczesnego odbiorcy”. Według pozwu wynik był bardzo bliski oryginałom, z tą samą strukturą i powtórzonymi refrenami, a teksty zmieniono tylko lekko. Powodowie piszą, że to wykracza poza inspirację i niszczy wartość utworów. To twierdzenia jednej strony sporu.

• kopiowanie tekstów 274 piosenek do treningu bez licencji,
• przechowywanie kopii i ponowne użycie przy kolejnych modelach,
• usuwanie informacji o prawach autorskich,
• generowanie przez Claude wersji bardzo bliskich oryginałom mimo zabezpieczeń.

Jak odpowiada Anthropic

Rzecznik Anthropic przekazał mediom w niedzielę 25 października, że firma nie zgadza się z zarzutami i zamierza w pełni bronić się w tej sprawie. Firma nie odniosła się publicznie do szczegółów pozwu ani do opisanego testu.

W innych sprawach Anthropic argumentował, że trenowanie modeli na utworach chronionych może mieścić się w amerykańskiej doktrynie dozwolonego użytku (fair use). W 2025 roku sędzia federalny w sprawie Bartz uznał trening na legalnie kupionych książkach za dozwolony użytek, ale nie objął tym kopii pochodzących z piractwa. Anthropic zawarł potem z autorami ugodę na 1,5 mld USD. Spór o piosenki może wyglądać inaczej, bo powodowie wskazują na teksty odtwarzane w odpowiedziach modelu, a nie tylko na sam trening.

Kolejny spór Anthropic z branżą muzyczną

Pozew Presleya dołącza do kilku podobnych spraw. Według pełnomocników powodów w sądzie federalnym w San Francisco toczy się co najmniej sześć postępowań dotyczących wykorzystania kompozycji muzycznych do trenowania AI. Część z nich prowadzi ten sam prawnik, co pokazuje, że wydawcy muzyczni działają w sposób skoordynowany.

Anthropic ma też spory z wydawcami prasy i książek, m.in. z koalicją kanadyjskich gazet. Dla inwestorów to ważny wątek, bo spółka przygotowuje debiut giełdowy, a ryzyka prawne związane z danymi treningowymi opisała w prospekcie.

• październik 2023 - Universal Music Publishing Group, Concord i ABKCO pozywają Anthropic o teksty piosenek (pozew rozszerzono w styczniu 2026 roku),
• 2025 - ugoda Anthropic z autorami książek na 1,5 mld USD w sprawie Bartz,
• 2026 - pozwy BMG, Sony Music Publishing i Warner Chappell oraz wydawcy Round Hill przeciw Anthropic i Suno,
• 23 października 2026 - pozew właścicieli praw do 274 piosenek Elvisa Presleya.

Ograniczenia i niewiadome

Relacje mediów różnią się w szczegółach. NBC News i NME podają kwotę ok. 41,1 mln USD, która wynika z maksymalnej stawki ustawowej, a Los Angeles Times pisze o ok. 50 mln USD wraz z kosztami postępowania. Media nie podały sygnatury sprawy ani pełnej listy powodów. Kwota w pozwie to żądanie, a nie zasądzone odszkodowanie.

Nie wiadomo też, na jakich wersjach Claude prawnicy przeprowadzili test i jak często model odtwarza teksty przy zwykłym użyciu. Przeliczenia na złote wykonano po kursie średnim NBP z 23 października 2026 roku (1 USD = 3,9247 zł) i mają charakter orientacyjny.

Co sprawa oznacza dla Polski i UE

Pozew dotyczy prawa amerykańskiego, ale problem jest wspólny dla twórców w Europie. W UE eksploracja tekstów i danych na potrzeby treningu jest dozwolona, chyba że uprawniony wyraźnie ją zastrzegł, co przewiduje dyrektywa o prawie autorskim na jednolitym rynku cyfrowym, wdrożona w Polsce w 2024 roku. AI Act od 2 sierpnia 2025 roku wymaga też od dostawców modeli ogólnego przeznaczenia polityki przestrzegania praw autorskich i publicznego podsumowania danych treningowych.

W Niemczech organizacja zbiorowego zarządzania GEMA wygrała w listopadzie 2025 roku przed Sądem Okręgowym Monachium I nieprawomocny wyrok przeciw OpenAI w sprawie zapamiętywania tekstów piosenek przez model. Polscy wydawcy muzyczni i autorzy tekstów mogą sprawdzić, czy zastrzegli wykorzystanie swoich utworów do treningu AI. Firmy, które generują teksty piosenek lub jingle z pomocą modeli, powinny unikać poleceń przerabiających konkretne, chronione utwory.