Departament Sprawiedliwości USA tworzy grupę zadaniową ds. AI

Czym jest Super Intelligence Task Force

DOJ-SITF to wewnętrzny zespół koordynujący w Departamencie Sprawiedliwości, czyli amerykańskim resorcie sprawiedliwości i prokuraturze federalnej w jednym. Nie jest nowym urzędem ani regulatorem. Według memorandum ma pilnować, aby przewaga USA w AI nie została osłabiona przez nadużycia ze strony obcych państw, międzynarodowych grup przestępczych oraz osób i firm dopuszczających się oszustw lub innych czynów bezprawnych.

Nazwa wymaga wyjaśnienia. Rozporządzenie wykonawcze prezydenta nr 14434 z 29 września 2026 roku nakazuje administracji używać określenia Super Intelligence zamiast artificial intelligence. W dokumentach resortu skrót SI oznacza więc zwykłą sztuczną inteligencję, a nie hipotetyczne systemy przewyższające ludzi we wszystkich dziedzinach.

Zespół współpracuje z Super Intelligence Force, międzyresortową grupą Białego Domu, którą kieruje dyrektor wywiadu narodowego Jay Clayton. DOJ-SITF ma być głównym punktem kontaktu resortu z tą strukturą.

Jakie zadania dostała grupa

Memorandum wymienia sześć obszarów pracy. Część ma charakter organizacyjny, ale dwa ostatnie punkty mogą mieć bezpośredni skutek dla firm.

• Koordynacja karnych i cywilnych działań resortu dotyczących AI.
• Rozdzielanie spraw między jednostki i biura prokuratorów, aby się nie dublowały.
• Rekomendowanie priorytetów ścigania służących bezpieczeństwu publicznemu.
• Kontakt z Super Intelligence Force i innymi agencjami.
• Przejęcie prac zespołu ze stycznia oraz prowadzenie pozwów, które resort sam wnosi w sprawach AI.
• Wytyczne o ściganiu czynów związanych z AI i ocenie programów zgodności, a także opinie o projektach przepisów.

Co zapowiedź oznacza dla firm tworzących AI

Najważniejszy sygnał dla biznesu padł w wypowiedzi Stephena Weissa, jednego z dwóch szefów grupy. Stwierdził on, że resort ma dopilnować, aby firmy stosowały „vigorous internal controls”, czyli rygorystyczne kontrole wewnętrzne, tak by technologia działała zgodnie z założeniami. Nie jest to nowy obowiązek prawny. W naszej ocenie kierunek przypomina jednak podejście znane ze spraw korupcyjnych, gdzie jakość programu zgodności wpływa na ocenę firmy przez prokuratora.

Scott Kupor, wiceprzewodniczący Super Intelligence Force, mówił 13 października w rozmowie z POLITICO, że firmy mają jasno usłyszeć, jakie zasady obowiązują je w świetle istniejącego prawa. Wśród partnerów wymienił Departament Sprawiedliwości i Federalną Komisję Handlu. Ta sama relacja przytacza jednak zastrzeżenia prawników, według których odpowiedzialność producenta i przepisy o włamaniach nie były pisane z myślą o modelach AI.

Memorandum idzie też w drugą stronę. Grupa ma wspierać amerykańską dominację w AI i doradzać w sprawie przepisów promujących innowacje bez uciążliwych regulacji. To odmienny punkt wyjścia niż w Unii Europejskiej, gdzie obowiązki wynikają z AI Act.

Czego komunikat nie wyjaśnia

Resort nie podał budżetu, liczby pracowników ani terminu publikacji wytycznych. Nie wiadomo też, dlaczego memorandum z 13 października ujawniono ponad trzy tygodnie później. Dokument zastrzega, że służy wewnętrznemu zarządzaniu i nie tworzy praw, na które mogłyby się powoływać osoby trzecie.

Prokuratury będą zgłaszać grupie część spraw dotyczących AI, ale tylko na jej wniosek, a procedura dopiero powstanie. Brakuje definicji, które postępowania zostaną uznane za związane z AI. Od tej odpowiedzi zależy, jak szeroko zespół będzie działał.

Co to oznacza dla polskich firm

Polskich przedsiębiorstw działających wyłącznie w kraju zmiana bezpośrednio nie dotyczy. W naszej ocenie uwagę powinny na nią zwrócić firmy sprzedające usługi AI klientom w USA, mające tam spółki albo korzystające z amerykańskiego finansowania. Przy kontraktach z takimi partnerami pytania o nadzór nad modelami i dokumentację kontroli mogą pojawiać się częściej.

Rozsądnym krokiem jest uporządkowanie tego, co i tak przyda się przy wdrażaniu AI Act. Chodzi o rejestr używanych systemów, opis odpowiedzialności, zapis testów i procedurę reagowania na incydenty. Wytyczne DOJ warto ocenić dopiero po ich publikacji, bo obecne zapowiedzi nie określają konkretnych wymagań.