Chińskie uczelnie i firmy coraz szerzej trenują własne modele językowe na odpowiedziach generowanych przez amerykańskie systemy AI, głównie modele OpenAI. Tak wynika z ekskluzywnego materiału agencji Reuters z 17 listopada 2026 roku, opartego na analizie ponad 300 chińskich prac naukowych, patentów, ogłoszeń rekrutacyjnych i dokumentów rządowych. Według Reutersa ta technika, nazywana destylacją, przeszła w Chinach z eksperymentów akademickich do zastosowań przemysłowych i pomaga częściowo omijać skutki amerykańskich ograniczeń w dostępie do chipów. Pekin odrzuca zarzuty, a Departament Handlu USA nie skomentował publikacji.
Co ustalił Reuters o destylacji w Chinach
Destylacja polega na tym, że duży model, nazywany nauczycielem, generuje odpowiedzi, rozwiązania zadań lub kod, a twórcy na tym materiale trenują mniejszy model, czyli ucznia. Technika jest legalna i powszechna na całym świecie. Nie pozwala skopiować wszystkich możliwości czołowego modelu ani zastąpić mocy obliczeniowej, ale może przenieść wybrane umiejętności do mniejszego i tańszego systemu.
Według autorów materiału, Eduardo Baptisty i Laurie Chen, w Chinach powstał wokół tego cały proces pracy. Badacze kierują do amerykańskich modeli pytania i trudne zadania, firmy piszą oprogramowanie automatyzujące zbieranie odpowiedzi, a wyspecjalizowani pracownicy przygotowują z nich materiał treningowy. Były inżynier Alibaby, cytowany anonimowo, opisał zaletę tego podejścia jako wielokrotne wykorzystanie jednego kosztownego zapytania.
Przykłady z chińskich prac naukowych
Reuters opisał kilka publikacji, w których amerykańskie modele posłużyły do budowy danych treningowych. Uniwersytet Jiao Tong w Szanghaju, Alibaba i Meituan nie odpowiedziały agencji na prośbę o komentarz.
- Listopad 2024 roku: badacze z Uniwersytetu Jiao Tong w Szanghaju wybrali ok. 5000 odpowiedzi modelu o1 od OpenAI, przetłumaczyli je za pomocą GPT-4o mini i zbudowali 10 750 dwujęzycznych przykładów do dalszego trenowania modelu Qwen2.5-72B od Alibaby. Sami ostrzegali, że nadmierne poleganie na destylacji może hamować oryginalne badania.
- Kwiecień 2025 roku: badacze Alibaby użyli GPT-4 i GPT-4o do tworzenia materiału w językach innych niż chiński, a następnie oceniali i poprawiali odpowiedzi, by trenować mniejsze modele Qwen.
- Luty 2026 roku: zespół z Uniwersytetu Jiao Tong i Meituana wykorzystał GPT-4o do generowania planów współpracy agentów AI przy zadaniach programistycznych, co pomogło wytrenować mniejszy model do organizowania takiej pracy.
Stanowiska USA, Chin i firm AI
Amerykański urzędnik powiedział Reutersowi, że Waszyngton uważa destylację na skalę przemysłową za główny powód, dla którego chińskie modele zmniejszyły dystans do amerykańskich. Dwie osoby znające pracę chińskich zespołów nie zgadzają się z tą oceną i wskazują, że destylacja jest tylko jednym z czynników obok inżynierii, algorytmów, danych i architektury modeli. Według tych samych relacji chińscy urzędnicy bronili destylacji jako standardowej techniki i deklarowali gotowość do działania w przypadkach kradzieży własności intelektualnej, bez konkretnych zobowiązań.
Chiny odrzucają zarzuty, zarzucają Waszyngtonowi dążenie do hegemonii w AI i twierdzą, że firmy z USA stosowały podobne praktyki. OpenAI według Reutersa ogranicza w regulaminie użycie wyników swoich modeli do tworzenia konkurencyjnych modeli, z pewnymi wyjątkami. Anthropic w warunkach komercyjnych wprost zabrania używania usług do trenowania konkurencyjnych modeli AI bez swojej zgody. Wcześniej, pod koniec października, The Information opisał doniesienia o trenowaniu modeli DeepSeek i Moonshot na odpowiedziach GPT-6 Astra.
Co destylacja oznacza dla kontroli eksportu chipów
Ograniczenia USA mają spowolnić chiński rozwój AI przez odcięcie dostępu do najmocniejszych chipów. Destylacja omija część tego problemu, bo pozwala uzyskać przydatne umiejętności przy mniejszych nakładach obliczeniowych. W naszej ocenie to wyjaśnia, dlaczego Waszyngton równocześnie zaostrza kontrolę sprzętu i naciska na ochronę wyników modeli. Reuters przypomina, że 16 listopada Waszyngton ogłosił dalsze ograniczenia dostępu Chin do chipów takich firm jak NVIDIA. Chodzi m.in. o regułę Biura Przemysłu i Bezpieczeństwa, która obejmuje licencjami także zdalny dostęp do mocy obliczeniowej.
Według Reutersa chińscy twórcy AI zwrócili się niedawno do Ministerstwa Przemysłu i Technologii Informacyjnych o wskazówki, gdzie kończy się zwykłe korzystanie z zagranicznych modeli, a zaczyna zorganizowane zbieranie ich odpowiedzi do trenowania. Ministerstwo nie odpowiedziało na pytania agencji. Rządowe dokumenty, w tym pakiet „AI+Manufacturing” przyjęty w styczniu przez osiem urzędów, wspierają destylację jako sposób na tańsze wdrażanie AI w przemyśle.
Ograniczenia ustaleń i znaczenie dla Polski
Materiał opiera się na dokumentach publicznych i anonimowych rozmówcach. Nie wiadomo, jaką część danych treningowych chińskich modeli stanowią odpowiedzi z USA ani czy konkretne przypadki naruszały regulaminy dostawców. Opisane prace są w części starsze i dotyczą wcześniejszych modeli OpenAI. Departament Handlu USA i chińska Administracja Cyberprzestrzeni nie skomentowały publikacji.
Dla polskich firm sprawa ma wymiar praktyczny. Coraz więcej zespołów w Polsce trenuje własne, mniejsze modele i chętnie sięga po dane wygenerowane przez komercyjne API. Regulaminy OpenAI i Anthropic ograniczają takie użycie przy budowie konkurencyjnych modeli, więc przed projektem warto sprawdzić aktualne warunki dostawcy albo wybrać model otwarty z licencją dopuszczającą destylację. Spór USA i Chin może też przełożyć się na ostrzejsze zabezpieczenia API, np. limity i wykrywanie masowego pobierania odpowiedzi, które odczują wszyscy klienci.
Źródła i data sprawdzenia
- Exclusive-China taps US AI models to train homegrown rivals as chip curbs biteReuters (przedruk Investing.com), publikacja: 2026-11-17, sprawdzono: 2026-11-17
- Exclusive-China taps US AI models to train homegrown rivals as chip curbs biteReuters (przedruk Yahoo News), publikacja: 2026-11-17, sprawdzono: 2026-11-17
- Commercial Terms of ServiceAnthropic, publikacja: 2026-11-17, sprawdzono: 2026-11-17
Artykuł ma charakter informacyjny. Przy decyzjach prawnych, finansowych lub organizacyjnych warto zweryfikować wnioski w odniesieniu do konkretnej sytuacji.



