Aktualności, narzędzia i prawo AIPolska · codziennie
Prawo

Nowa reguła USA ogranicza zdalny dostęp do chipów AI

Departament Handlu USA zamyka furtkę wynajmu mocy obliczeniowej. Centra danych na całym świecie, które obsługują chińskie firmy na dużą skalę, będą potrzebować licencji.

Technik i technika w ciemnych koszulach sprawdzają serwer z akceleratorami w korytarzu centrum danych, w tle przez okno widać miasto o zmierzchu
Ilustracja redakcyjna dailyAI

Amerykańskie Biuro Przemysłu i Bezpieczeństwa (BIS) opublikowało 15 listopada 2026 roku tymczasową regułę końcową, która ogranicza zdalny dostęp do zaawansowanych chipów AI. Centra danych w dowolnym kraju, które udostępniają dużą moc obliczeniową firmom z siedzibą w Chinach, Makau lub innych krajach grupy D:5, będą potrzebować licencji USA. Licencja obejmie też eksport najmocniejszych chipów do Indonezji, Malezji, Singapuru, Tajlandii i Brazylii. Ta sama reguła formalnie uchyla AI Diffusion Rule z 2025 roku, która dzieliła świat, w tym Polskę, na kategorie dostępu do chipów.

Co ogłosił Departament Handlu USA

BIS, czyli agencja Departamentu Handlu odpowiedzialna za kontrolę eksportu, opublikowała 15 listopada 2026 roku komunikat i tekst tymczasowej reguły końcowej (interim final rule) zatytułowanej Addressing Remote Access to Advanced Semiconductors. Według komunikatu regułę przygotowano na polecenie Departamentu Skarbu i Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Jej celem jest zablokowanie obchodzenia ograniczeń eksportowych przez wynajem mocy obliczeniowej w centrach danych w krajach trzecich.

Dotychczasowe przepisy dotyczyły głównie fizycznej wysyłki chipów. Chińska firma, która nie mogła legalnie kupić akceleratorów NVIDIA, mogła jednak wynająć ich moc w chmurze w Malezji czy w Europie i trenować na niej modele. O takich praktykach pisał w ostatnich miesiącach m.in. Financial Times. Agencje Reuters i Bloomberg oraz New York Times opisały nową regułę 16 listopada, a NYT zwraca uwagę, że pojawia się ona przed planowaną wizytą prezydenta Trumpa w Chinach.

Nowa licencja dla centrów danych na całym świecie

Najważniejsza zmiana to nowy paragraf 744.24 przepisów eksportowych EAR. Zakazuje on świadomego eksportu zaawansowanych chipów do centrum danych w dowolnym kraju, jeśli to centrum udostępnia firmom z siedzibą lub spółką matką w Chinach, Makau lub krajach grupy D:5 więcej niż 12 mln jednostek aggregate TPP. To suma wskaźnika TPP (total processing performance) wszystkich chipów. Według naszych szacunków odpowiada to mniej więcej 750 akceleratorom klasy NVIDIA H100.

Limit liczy się łącznie dla jednego ośrodka albo kilku połączonych centrów danych, także połączonych wyłącznie siecią. Zakaz obejmuje również pośredników, czyli sytuację, w której klient spoza Chin trenuje modele dla chińskiej firmy lub je jej udostępnia. Po zmianie sposobu wykorzystania chipów trzeba powiadomić BIS, a w części przypadków uzyskać nową zgodę.

  • Obowiązek dotyczy właścicieli i operatorów centrów danych poza USA, a także fabryk chipów i eksporterów, którzy muszą sprawdzać strukturę właścicielską klientów.
  • Centra, które przed publikacją reguły obsługiwały takich klientów, mają 90 dni na uzyskanie licencji.
  • Licencja nie obejmuje mocy wykorzystywanej wyłącznie do komercyjnych systemów rekomendacyjnych, np. w sklepach internetowych i serwisach społecznościowych.
  • Departament Handlu zapowiada wobec firm i krajów, które tolerują obchodzenie przepisów, m.in. wpisy na Entity List i nowe ograniczenia eksportowe.

Pięć krajów z nowym obowiązkiem licencyjnym

Drugi element reguły to licencja na eksport zaawansowanych chipów do Indonezji, Malezji, Singapuru, Tajlandii i Brazylii. BIS uzasadnia to podwyższonym ryzykiem przekierowania sprzętu do podmiotów objętych sankcjami. Sekretarz handlu może dopisać kolejne kraje po konsultacji z Departamentem Stanu lub doradcą ds. bezpieczeństwa narodowego.

Licencja nie jest potrzebna, gdy odbiorcą jest firma z centralą lub spółką matką w USA, np. amerykański dostawca chmury budujący ośrodek w Malezji. Taki eksporter musi jednak co miesiąc składać raport o transakcjach. Wnioski licencyjne dla pięciu krajów będą rozpatrywane indywidualnie, z uwzględnieniem skuteczności lokalnej kontroli eksportu.

Koniec AI Diffusion Rule i co to znaczy dla Polski

Reguła formalnie uchyla przepisy AI Diffusion Rule ze stycznia 2025 roku. Tamta regulacja dzieliła świat na trzy kategorie, a Polska znalazła się w drugiej, z limitami importu chipów, co wywołało protesty polskiego rządu i części państw UE. Administracja Trumpa zapowiedziała jej wycofanie już w maju 2025 roku i nigdy jej nie egzekwowała. Teraz z przepisów znikają kategorie krajów, wyjątek licencyjny AIA i autoryzacja Data Center VEU.

Dla polskich firm nie oznacza to nowego limitu zakupów, bo Polska nie należy do grupy D:5 ani do pięciu krajów z nowym obowiązkiem. Zmiana może jednak dotknąć europejskich operatorów chmur GPU, którzy wynajmują moc klientom powiązanym z Chinami. Według wcześniejszych doniesień chińskie firmy AI korzystały z akceleratorów Blackwell właśnie w europejskich neochmurach. Po wejściu reguły w życie taki operator musi sprawdzić, czy jego klienci nie mają chińskiej spółki matki i czy łączna udostępniana moc nie przekracza progu.

Czego jeszcze nie wiadomo

Opublikowany dokument jest wersją przed publikacją w Federal Register i zawiera puste pola na daty oraz numer sprawy. Reguła wejdzie w życie w dniu publikacji, a od tego dnia biegnie 60-dniowy termin na uwagi przez regulations.gov. Nie wiadomo, jak BIS będzie weryfikować deklaracje operatorów centrów danych ani ile licencji wyda w praktyce.

Pierwsze relacje medialne podawały różne listy krajów, w niektórych pojawiały się też Norwegia i RPA. Opieramy się na tekście reguły udostępnionym przez BIS, który wymienia pięć państw. W naszej ocenie najbardziej odczują zmianę operatorzy w Azji Południowo-Wschodniej, a europejskie firmy powinny przede wszystkim przejrzeć umowy z klientami spoza UE. Tekst zaktualizujemy po publikacji w Federal Register i pierwszych reakcjach NVIDIA oraz rządów objętych krajów.

Źródła i data sprawdzenia

  1. BIS Issues Rule Addressing Remote Access to American Super Intelligence TechnologyBureau of Industry and Security, publikacja: 2026-11-15, sprawdzono: 2026-11-16
  2. Addressing Remote Access to Advanced Semiconductors (interim final rule, RIN 0694-AK50)Bureau of Industry and Security, publikacja: 2026-11-15, sprawdzono: 2026-11-16
  3. US moves to close the cloud loophole on advanced AI chipsCrypto Briefing, publikacja: 2026-11-16, sprawdzono: 2026-11-16
Nota redakcyjna

Artykuł ma charakter informacyjny. Przy decyzjach prawnych, finansowych lub organizacyjnych warto zweryfikować wnioski w odniesieniu do konkretnej sytuacji.