AI bez zysku dla firm spoza branży tech. Nota Apollo

Co dokładnie twierdzi ekonomista Apollo

Nota ukazała się w codziennym biuletynie Apollo „The Daily Spark” pod tytułem „No Signs of AI Payoff Outside the Tech Sector”. Slok pisze, że mimo ogromnych inwestycji technologia dała amerykańskim firmom spoza branży tech „zero financial payoff”, czyli brak efektu finansowego. Jego zdaniem o tym, czy AI się opłaci, zdecyduje sytuacja 493 zwykłych spółek z S&P 500, a nie siedmiu gigantów technologicznych.

Ekonomista dodaje argument jakościowy. Uważa, że w biznesie o wynikach decyduje głównie osąd, który zależy od kontekstu, a AI nie rozumie odpowiedzialności, zaufania, kultury organizacji ani nieformalnych zasad. Dlatego wątpi, by tańsza i coraz bardziej powszechna AI szybko przełożyła się na wyższe przychody i marże zwykłych firm.

Na jakich danych opiera się teza

Apollo pokazuje pięć wykresów, ale nie podaje w tekście konkretnych wartości. Dlatego poniżej opisujemy, co mierzy każdy z nich i skąd pochodzą dane, bez przepisywania liczb, których nie da się sprawdzić w treści noty.

• Przychody na pracownika, skorygowane o inflację do poziomu z IV kwartału 2019 roku - porównanie Mag 7 i S&P 493 (Bloomberg, Macrobond).
• Marże zysku - te same dwie grupy spółek (Bloomberg, Macrobond).
• Produktywność całkowita czynników produkcji skorygowana o wykorzystanie mocy - dane Fed z San Francisco i amerykańskiego Biura Statystyki Pracy.
• Koncentracja wydatków na AI w niewielkiej liczbie firm - dane głównego ekonomisty Ramp.
• Wydatki na tokeny w indeksie Ramp AI Index jako przykład zamkniętego obiegu pieniędzy w branży AI.

Argumenty drugiej strony i ograniczenia

Najczęstsza odpowiedź na takie analizy brzmi: firmy spoza branży tech są po prostu opóźnione, a efekty wdrożeń pojawią się w wynikach z kilkuletnim poślizgiem. Slok odnosi się do tego wprost i uważa ten argument za słaby. TechCrunch, który opisał notę, nie przytacza polemiki dostawców AI ani innych ekonomistów, przypomina natomiast wcześniejsze badania, które również nie wykazały dużego wzrostu produktywności.

W naszej ocenie wniosek trzeba czytać ostrożnie. Dane zagregowane dla setek spółek mogą ukrywać firmy, w których AI wyraźnie obniżyła koszty, a marże zależą też od stóp procentowych, cen surowców i ceł. Nota dotyczy wyłącznie dużych spółek giełdowych z USA. Apollo jest też inwestorem, więc jego ekonomista patrzy na AI przez pryzmat wycen i wyników spółek.

Co to znaczy dla firm w Polsce

Polskie dane pokazują podobny problem z pomiarem efektów. Według raportu „AI: czas na zwrot” przygotowanego dla Microsoftu generatywnej AI używa 94,1 proc. decydentów w polskich firmach zatrudniających co najmniej 100 osób, ale zwrot z inwestycji formalnie mierzy tylko 11,5 proc. organizacji. Z danych Eurostatu wynika z kolei, że w 2025 roku AI korzystało 8,36 proc. polskich firm zatrudniających 10 lub więcej osób, wobec 19,95 proc. średnio w UE.

Praktyczny wniosek z noty Apollo dotyczy więc nie tyle samej technologii, ile sposobu rozliczania wdrożeń. Firma, która płaci za licencje i tokeny, powinna przed startem ustalić, jaki wskaźnik ma się poprawić, na przykład czas obsługi zgłoszenia, koszt jednego dokumentu albo przychód na pracownika w danym dziale, i mierzyć go przed oraz po wdrożeniu. Bez tego wydatki na AI łatwo stają się kosztem, który obniża marżę, czyli dokładnie tym zjawiskiem, które opisuje Slok.