Anthropic przekaże 5 proc. akcji na fundusz pożytku publicznego

Czym jest Anthropic Public Benefit Fund

Anthropic Public Benefit Fund to nowy podmiot, któremu Anthropic przekaże część własnych akcji, aby finansować cele społeczne poza głównym biznesem firmy. Spółka działa jako public benefit corporation (PBC), czyli korporacja pożytku publicznego, która obok zysku ma w statucie zapisaną misję. Dotąd taką misję realizowała głównie wewnątrz firmy, m.in. przez badania nad bezpieczeństwem i interpretowalnością modeli, badania biomedyczne oraz zniżki na Claude dla organizacji non-profit i instytucji naukowych.

Według komunikatu fundusz ma mieć większą swobodę i skalę działania. Anthropic podaje przykłady możliwych działań, takie jak duże darowizny dla tradycyjnych organizacji non-profit albo bezpośrednie wypłaty dla wybranych grup ludności. Jako obszar wymagający śmielszych działań firma wskazuje skutki AI dla rynku pracy. Na badania tego tematu Anthropic przeznaczył już wcześniej 200 mln USD.

Jak rośnie udział funduszu w akcjach

Mechanizm ma dwa elementy. Pierwszy to stałe 5 proc. akcji przekazywane od razu po zgodzie akcjonariuszy. Drugi zależy od wzrostu firmy: za każde 50 proc. wzrostu wartości Anthropic ponad ustalony poziom bazowy rada dyrektorów może dodać 2 proc. akcji. Dodatkowe transze są uznaniowe, a nie automatyczne.

Firma porównuje to rozwiązanie do pakietów motywacyjnych dla prezesów, które w branży technologicznej rosną razem z wyceną spółki. W tym przypadku rosnący udział ma trafiać na cele publiczne. Poniższe progi to nasze przeliczenie przy założeniu, że kolejne transze liczone są od tego samego poziomu bazowego. Anthropic nie potwierdził jeszcze sposobu liczenia.

• Start - 5 proc. akcji, po zgodzie akcjonariuszy,
• wzrost wartości o 50 proc. ponad poziom bazowy - do 7 proc.,
• wzrost o 100 proc. - do 9 proc.,
• wzrost o 150 proc. - do 11 proc.,
• wzrost o 200 proc. - do 13 proc. (każda dodatkowa transza zależy od decyzji rady dyrektorów).

Ile może być wart pakiet 5 proc.

Anthropic nie podał wyceny, do której odnosi się fundusz, a spółka nie jest jeszcze notowana na giełdzie. Punktem odniesienia mogą być doniesienia sprzed debiutu. Według Reutersa z 15 października część inwestorów po spotkaniu z zarządem rozważa wycenę ok. 1,5 bln USD, zamiast oczekiwanych wcześniej ok. 2 bln USD. Szczegóły opisujemy w tekście o prospekcie IPO Anthropic.

Przy wycenie 1,5 bln USD pakiet 5 proc. odpowiadałby ok. 75 mld USD, czyli ok. 291,2 mld zł. Przy 2 bln USD byłoby to 100 mld USD, czyli ok. 388,3 mld zł. Łącznie ok. 20 proc. akcji przeznaczonych na cele publiczne oznaczałoby przy niższej z tych wycen ok. 300 mld USD. Przeliczenia według średniego kursu NBP z 16 października 2026 roku (1 USD = 3,8827 zł). To wartości papierowe, które zmienią się razem z ceną akcji po debiucie.

Dlaczego LLC, a nie fundacja

Anthropic tworzy fundusz jako LLC w całości należącą do spółki. Nie wybrał formy 501(c)(3), czyli amerykańskiej organizacji dobroczynnej zwolnionej z podatku. Firma tłumaczy, że taka forma pozwala elastycznie przechodzić między różnymi rodzajami wsparcia, od darowizn po wypłaty bezpośrednie. Jednocześnie zastrzega, że akcje należące do funduszu nie będą wykorzystywane do lobbingu ani darowizn politycznych, w USA ani za granicą.

Ta forma ma też drugą stronę. Fundacja typu 501(c)(3) podlega publicznym obowiązkom sprawozdawczym i ograniczeniom wynikającym z prawa podatkowego. LLC kontrolowana przez spółkę nie ma takich wymogów z mocy prawa, dlatego wiarygodność funduszu będzie zależała od zasad nadzoru i raportowania, których Anthropic jeszcze nie opublikował.

Anthropic i OpenAI - dwa modele finansowania misji

Najbliższym punktem odniesienia jest OpenAI. Po zakończonej 28 października 2025 roku rekapitalizacji organizacja non-profit działająca jako Fundacja OpenAI posiada udziały w spółce OpenAI Group PBC, które firma wyceniała wtedy na ok. 130 mld USD. Fundacja zapowiedziała początkowe zaangażowanie 25 mld USD w zdrowie i leczenie chorób oraz w techniczne zabezpieczenia AI. Także w jej przypadku pula zasobów ma rosnąć, gdy spółka przekracza kolejne progi wyceny.

Różnica dotyczy kontroli. Fundacja OpenAI stoi nad spółką komercyjną i nadzoruje jej działalność. Fundusz Anthropic jest odwrotnie zbudowany, bo należy do spółki i ma służyć jako narzędzie wydatków na cele społeczne. Nadzór nad misją Anthropic opiera się na odrębnych mechanizmach, które nie są częścią tego ogłoszenia.

Ograniczenia i niewiadome

Ogłoszenie jest zapowiedzią, a nie zamkniętą transakcją. Według komunikatu decyzja wymaga zgody akcjonariuszy. Nie wiadomo też, kto będzie zarządzał funduszem i jak będzie wybierał beneficjentów.

Seeking Alpha zwraca uwagę, że akcje przeznaczone na fundusz zmniejszają pulę dostępną dla zwykłych akcjonariuszy, a skutki finansowe zależą od przyszłej wyceny i tempa wydatków. Dla przyszłych inwestorów giełdowych oznacza to dodatkowe rozwodnienie, którego skali dziś nie da się policzyć.

• brak poziomu bazowego wyceny i progów, od których liczone są dodatkowe transze,
• brak zasad nadzoru, składu zarządu funduszu i polityki wydatków,
• brak harmonogramu sprzedaży akcji i informacji, czy fundusz może je zbywać przed debiutem lub zaraz po nim,
• brak informacji, czy fundusz będzie wspierał projekty poza USA, w tym w Europie,
• zapowiedziany raport Anthropic o realizacji misji publicznej, bez podanej daty.

Co to oznacza dla Polski i Europy

Na razie bezpośrednich skutków dla polskich użytkowników Claude nie ma. Fundusz nie zmienia cen, planów ani warunków korzystania z usług Anthropic. Znaczenie może mieć dopiero polityka wydatków. Jeśli fundusz zajmie się skutkami AI dla rynku pracy, europejskie uczelnie i organizacje pozarządowe mogą stać się potencjalnymi beneficjentami.

Anthropic prowadzi już w Wielkiej Brytanii i Europie program Economic Futures, uruchomiony 5 listopada 2025 roku, a 22 lipca 2026 roku opublikował agendę badawczą Economic Futures Research Fund. W naszej ocenie warto obserwować, czy nowy fundusz przejmie lub rozszerzy te programy. Dla firm i instytucji z Polski praktycznym krokiem jest śledzenie naborów w programach badawczych Anthropic, bo to dziś jedyna udokumentowana ścieżka dostępu do tych środków.