Rząd USA nie zablokował pozwu NAACP o turbiny xAI

Co dokładnie orzekł sąd w sprawie xAI

Sędzia Debra M. Brown rozstrzygnęła spór proceduralny, a nie zarzuty wobec firmy. Rząd federalny chciał przystąpić do sprawy po stronie xAI i od razu doprowadzić do jej umorzenia. Sąd zgodził się na przystąpienie, ale uznał, że Clean Air Act nie pozwala administracji jednostronnie zakończyć pozwu wniesionego przez obywateli lub organizacje.

Według relacji Earthjustice sąd nie znalazł interpretacji ustawy, która dawałaby Stanom Zjednoczonym takie uprawnienie, i odrzucił zgłoszone przez rząd wątpliwości konstytucyjne. Otwarte pozostało pytanie, co rząd może zrobić jako strona przystępująca. Wcześniej Sąd Apelacyjny V Okręgu odmówił Departamentowi Sprawiedliwości wstrzymania postępowania przed sądem okręgowym.

O co NAACP pozywa xAI

NAACP i jej oddział stanowy w Missisipi złożyły pozew 14 kwietnia 2026 roku. Reprezentują je organizacje prawnicze Southern Environmental Law Center (SELC) i Earthjustice. Pozwanymi są xAI Corp. i spółka MZX Tech LLC, a zarzut dotyczy uruchomienia dziesiątek turbin gazowych w Southaven bez federalnego pozwolenia na emisję zanieczyszczeń.

Elektrownia stoi po stronie Missisipi i dostarcza prąd do centrum danych Colossus 2 w południowym Memphis w stanie Tennessee. W marcu 2026 roku stanowe władze Missisipi wydały pozwolenie na turbiny, a pozew dotyczy przede wszystkim wcześniejszego okresu ich pracy. Powodowie domagają się kar finansowych i nakazu wstrzymania pracy turbin bez pozwolenia.

Według szacunków SELC elektrownia może emitować rocznie ponad 5 tys. ton tlenków azotu, ponad 400 ton pyłu drobnego i ponad 47 ton formaldehydu. To dane strony powodowej, które sąd będzie dopiero oceniał.

Stanowiska stron

Departament Sprawiedliwości argumentował, że zakończenie sprawy jest zgodne z polityką federalną, bezpieczeństwem narodowym i interesem publicznym. Jak relacjonuje DeSoto County News, rząd wskazywał, że rozbudowa infrastruktury firmy jest priorytetem państwa, a model Grok służy w pracy związanej z bezpieczeństwem narodowym i wojskiem. Sędzia uznała, że te argumenty nie dotyczą kwestii, czy rząd ma prawo umorzyć pozew.

Abre' Conner z NAACP stwierdziła, że sąd jasno pokazał, iż „the law applies to everyone, including the federal government”. Patrick Anderson z SELC nazwał orzeczenie dużym krokiem w ochronie mieszkańców północnego Missisipi i Memphis. W relacjach mediów nie ma komentarza SpaceXAI do decyzji sądu.

Co dalej z pozwem

Sprawa wraca do sądu okręgowego, który zajmie się zarzutami NAACP. Nie wyznaczono jeszcze terminu kolejnej rozprawy. Wcześniej zaplanowane na 24 sierpnia 2026 roku posiedzenie w sprawie zabezpieczenia, czyli tymczasowego wstrzymania pracy turbin, zostało przełożone.

• 14 kwietnia 2026 - NAACP składa pozew w Sądzie Okręgowym dla Północnego Dystryktu Missisipi.
• 6 maja 2026 - powodowie wnoszą o tymczasowe wstrzymanie pracy turbin.
• Czerwiec 2026 - rząd USA wnosi o przystąpienie do sprawy i jej umorzenie.
• 24 sierpnia 2026 - planowane posiedzenie w sprawie zabezpieczenia zostaje przełożone.
• 19 października 2026 - sąd dopuszcza rząd do sprawy, ale odrzuca wniosek o umorzenie.

Znaczenie dla centrów danych AI i dla Europy

Spór pokazuje, że szybka rozbudowa mocy obliczeniowej dla AI coraz częściej trafia na opór lokalnych społeczności i do sądów. Operatorzy, którzy nie mogą czekać na przyłącze do sieci, sięgają po własne źródła energii, takie jak turbiny gazowe. Podobne napięcia widać w innych krajach, gdzie prace przy centrach danych wstrzymują urzędy lub protesty mieszkańców.

W Unii Europejskiej centra danych o zapotrzebowaniu na moc IT od 500 kW muszą raportować zużycie energii i wody do europejskiej bazy danych na podstawie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (UE) 2023/1791. Dla polskich firm planujących własną serwerownię albo kupujących moc w kolokacji wniosek jest praktyczny. W naszej ocenie warto sprawdzać u dostawcy źródło zasilania, posiadane pozwolenia środowiskowe i status przyłącza, bo od tych dokumentów zależy, czy moc będzie dostępna bez ryzyka sporu.