Pentagon przestał używać Claude. Sąd utrzymał status ryzyka

Co potwierdził Departament Obrony

Departament Obrony USA, który od 2025 roku używa też nazwy Departament Wojny, zakończył operacyjne wykorzystanie narzędzi Anthropic. Rzecznik resortu przekazał MeriTalk krótką informację, że departament przestał korzystać z produktów firmy. Resort nie podał, ilu systemów i jednostek dotyczy decyzja ani czy Claude zastąpią modele innych dostawców.

To pierwszy praktyczny skutek wyroku z 25 września. Do tej pory status ryzyka obowiązywał formalnie, ale toczące się postępowania sądowe nie przesądzały jeszcze o jego trwałości.

Skąd wziął się spór Anthropic z Pentagonem

Konflikt trwa od początku 2026 roku. Pentagon chciał korzystać z Claude do wszystkich zastosowań zgodnych z prawem. Anthropic nie zgodził się na dwa z nich: masową inwigilację obywateli USA i w pełni autonomiczne systemy uzbrojenia, czyli broń wybierającą i atakującą cele bez decyzji człowieka.

Po zerwaniu negocjacji sekretarz Pete Hegseth polecił uznać Anthropic za ryzyko w łańcuchu dostaw. W marcu 2026 roku firma pozwała rząd, zarzucając mu bezprawny odwet. Według Al Jazeery był to pierwszy publicznie znany przypadek użycia tego przepisu wobec amerykańskiej firmy.

Dwa wyroki i dwa różne rozstrzygnięcia

Sprawa toczy się na dwóch frontach, bo Pentagon wydał dwie odrębne decyzje oparte na różnych podstawach prawnych. Sądy oceniły je odmiennie, a poniższe zestawienie porządkuje najważniejsze daty.

• Marzec 2026 - Anthropic składa pozew przeciwko decyzji resortu obrony.
• 27 sierpnia 2026 - sędzia Rita Lin z Sądu Okręgowego dla Północnego Dystryktu Kalifornii w 59-stronicowym orzeczeniu uznaje, że rząd naruszył wolność słowa i prawo do rzetelnej procedury. Według sędzi władze chciały zrobić z firmy publiczny przykład, a nie miały podstaw, by sądzić, że Anthropic zsabotuje własny model.
• 25 września 2026 - Sąd Apelacyjny dla Dystryktu Kolumbii utrzymuje drugą, węższą decyzję wydaną na podstawie Federal Acquisition Supply Chain Security Act (FASCSA) z 2018 roku. Większość tworzą sędziowie Gregory Katsas i Neomi Rao, zdanie odrębne składa sędzia Karen LeCraft Henderson.
• 6 października 2026 - Pentagon potwierdza, że przestał używać produktów Anthropic.

Argumenty sędziów i stanowiska stron

Sędzia Katsas napisał w uzasadnieniu, że resort miał wystarczające podstawy, by uznać dalszą integrację Claude za ryzyko dla bezpieczeństwa narodowego. Według większości ograniczenia wbudowane w model wielokrotnie uniemożliwiały wykonanie zadań zlecanych przez użytkowników rządowych. Sąd odrzucił też zarzuty naruszenia Pierwszej Poprawki i prawa do rzetelnej procedury.

Sędzia Henderson w zdaniu odrębnym wskazała, że Kongres uchwalił FASCSA przeciwko sabotażowi i zagranicznym zagrożeniom. Jej zdaniem przepis nie obejmuje sytuacji, w której wykonawca otwarcie i uczciwie egzekwuje zasady użycia własnego produktu.

Anthropic po wyroku apelacyjnym przekazał, że jest przekonany o swojej racji i rozważa wszystkie opcje, w tym dalszą kontrolę orzeczenia. Pete Hegseth skomentował wyrok wpisem, że resort robi to, co słuszne dla kraju i żołnierzy.

Czego nie wiadomo

Informacja o wstrzymaniu użycia pochodzi z jednego zdania rzecznika przekazanego MeriTalk. Brakuje kilku danych, które pozwoliłyby ocenić skalę decyzji.

• Jakie systemy i projekty wojskowe korzystały z Claude i czym zostaną zastąpione.
• Ile Anthropic traci na decyzji. Kierownictwo firmy mówiło wcześniej o możliwych stratach rzędu miliardów dolarów w utraconych zamówieniach.
• Czy Anthropic złoży wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w pełnym składzie sądu apelacyjnego albo skargę do Sądu Najwyższego USA.
• Jak wykonawcy wojskowi, którzy używają Claude poza kontraktami dla resortu, mają rozdzielić te środowiska.

Znaczenie dla firm i instytucji w Polsce

Wyrok nie zmienia dostępności Claude w Polsce ani w Unii Europejskiej. Decyzja dotyczy wyłącznie Departamentu Obrony USA i jego wykonawców, a agencje cywilne w USA nadal mogą kupować Claude. Polskie firmy, które dostarczają oprogramowanie lub usługi dla amerykańskiego wojska, powinny jednak sprawdzić, czy w projektach dla tego klienta nie korzystają z modeli Anthropic.

Unijne przepisy podchodzą do tematu inaczej. AI Act w art. 2 ust. 3 wyłącza ze swojego zakresu systemy AI używane wyłącznie do celów wojskowych, obronnych i bezpieczeństwa narodowego, więc o zasadach użycia modeli w armii decydują państwa członkowskie i umowy z dostawcami. Spór w USA pokazuje, że zasady akceptowalnego użycia zapisane w regulaminie dostawcy mogą stać się przedmiotem negocjacji z wojskiem i sporu sądowego.

W naszej ocenie wynik sporu będzie też obserwowany przez inwestorów przed planowanym debiutem giełdowym Anthropic, bo dotyczy dostępu firmy do jednego z największych publicznych zamawiających w USA. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.