SpaceX przed radą Nowego Jorku. Pytania o obrazy z Groka

Co SpaceX usłyszało od radnych

Przesłuchanie przed komisją technologii rady było częścią śledztwa w sprawie bezpieczeństwa AI, które rada wszczęła pod koniec września. Castillo Madrid odpowiada w SpaceX za politykę AI, a wcześniej pracowała w serwisie X i przez prawie trzy lata w amerykańskim Departamencie Handlu. Łączyła się z salą przez wideo.

Gdy przedstawicielka firmy mówiła o odpowiednich zabezpieczeniach, Julie Menin od razu się z tym nie zgodziła. Przewodnicząca rady relacjonowała, że razem ze swoim zespołem wpisała do Groka własne nazwisko i w ciągu sekundy uzyskała seksualizowany obraz. Carmen De La Rosa, szefowa komisji technologii, nazwała możliwość tworzenia takich obrazów kobiet bez ich zgody obrzydliwą.

Radna Mercedes Narcisse pytała z kolei, dlaczego firma zachęcała użytkowników do wgrywania do Groka zdjęć RTG i wyników rezonansu. Castillo Madrid odpowiedziała, że Grok nie zastępuje lekarza, a użytkownicy sami decydują, czy ich rozmowy posłużą do trenowania modeli. Narcisse zarzuciła jej, że nie udziela konkretnych odpowiedzi.

Zeznania byłego pracownika xAI

Po przedstawicielce SpaceX zeznawał Devin Kim, jeden z pierwszych pracowników xAI. Według CNBC budował systemy, których badacze używali do trenowania i oceny Groka. Obecnie kieruje organizacją Center for AI Safety, która zajmuje się ryzykiem związanym z AI.

Kim powiedział, że obawy dotyczące bezpieczeństwa zgłaszał od stycznia 2025 roku, ale przełożony je odrzucił. Zeznał też, że w czasie jego pracy bezpieczeństwem AI zajmowały się w firmie tylko trzy osoby, a wiele z nich odeszło po jego rezygnacji. Menin przypomniała, że według doniesień Kim stracił pracę po zgłoszeniu zastrzeżeń. Castillo Madrid odpowiedziała, że nie zna tej sprawy.

Są to twierdzenia jednej strony, złożone przed radą. SpaceX nie odpowiedziało CNBC na prośbę o komentarz przed posiedzeniem.

Jak doszło do przesłuchania

Rada wysłała zaproszenia do szefów pięciu firm AI w dniach 15-17 września. Meta zgodziła się od razu, a Google, OpenAI i Anthropic dopiero po zapowiedzi wezwań. Spółka Elona Muska nie odpowiedziała, więc 28 września rada wydała wezwanie. Przebieg pierwszego posiedzenia z udziałem tych czterech firm opisaliśmy w osobnym tekście.

Ważniejsze daty śledztwa wyglądają następująco:

• 28 września 2026 roku - rada wydaje wezwanie wobec SpaceX i jego działu AI.
• 5 października - zeznają przedstawiciele OpenAI, Anthropic, Google i Meta, SpaceX się nie stawia.
• 13 października - SpaceX zgadza się zeznawać po zapowiedzi wniosku do sądu o wyegzekwowanie wezwania.
• 16 października - przesłuchanie Gabrieli Castillo Madrid i Devina Kima przed komisją technologii.

Jakie przepisy przygotowuje Nowy Jork

Rada chce wykorzystać zeznania przy pracach nad pakietem projektów. Według The Next Web obejmuje on niezależną walidację i wyłącznik awaryjny dla systemów AI wdrażanych w mieście, z karą 25 tys. USD za każde naruszenie. Projekty przewidują też udział sygnalistów w odzyskanych karach, prawo do pozwu dla osób poszkodowanych przez AI oraz obowiązek zgłaszania incydentów przez wykonawców miasta w ciągu 24 godzin.

Grok jest też przedmiotem pozwów w innych krajach. Brytyjska posłanka Jess Asato, która zeznawała przed radą 5 października, pozwała xAI w Wielkiej Brytanii po rozpowszechnieniu seksualizowanych obrazów z jej wizerunkiem. Domaga się odszkodowania i powołuje się m.in. na europejskie przepisy o ochronie danych. Wcześniej xAI samo zaskarżyło zakaz aplikacji nudify w Minnesocie, a sąd apelacyjny wstrzymał stosowanie tej ustawy.

Co to oznacza dla użytkowników w Polsce

Grok działa w Polsce w serwisie X i w osobnej aplikacji, więc sprawa nie dotyczy wyłącznie Amerykanów. Komisja Europejska 26 stycznia 2026 roku wszczęła wobec X formalne postępowanie na podstawie aktu o usługach cyfrowych (DSA). Sprawdza, czy platforma oceniła i ograniczyła ryzyka przed wdrożeniem funkcji Groka w UE, w tym rozpowszechnianie zmanipulowanych obrazów o charakterze seksualnym i treści, które mogą przedstawiać seksualne wykorzystanie dzieci. Za naruszenie DSA grozi kara do 6 proc. rocznego światowego obrotu.

Postępowanie Komisji wciąż trwa i nie przesądza o naruszeniu. Każdy użytkownik może jednak zgłosić nielegalne treści bezpośrednio platformie, która na mocy DSA musi takie zgłoszenie rozpatrzyć. Materiały przedstawiające seksualne wykorzystanie dzieci przyjmuje też zespół Dyżurnet.pl działający w NASK.

W naszej ocenie najwięcej znaczą zeznania o skali zespołu bezpieczeństwa. Jeśli potwierdzą się w innych źródłach, mogą stać się argumentem w postępowaniu Komisji, która bada właśnie to, czy X oceniło ryzyka przed udostępnieniem funkcji.

Czego jeszcze nie wiadomo

Rada nie opublikowała jeszcze stenogramu, a relacja z posiedzenia pochodzi głównie z CNBC. SpaceX nie przedstawiło publicznie szczegółów swoich zabezpieczeń w Groku ani stanowiska wobec zeznań Kima. Nie wiadomo też, kiedy rada zagłosuje nad projektami i kiedy Komisja Europejska zakończy postępowanie wobec X.