Film AI z groźbami wobec liceum w Przasnyszu. Są zarzuty

Co się wydarzyło w Przasnyszu

W czwartek 8 października 2026 roku w mediach społecznościowych zaczęło krążyć nagranie z wygenerowanym głosem, które zapowiadało masowy atak na uczniów liceum w Przasnyszu. Autor sugerował też, że podobne zdarzenia nastąpią w innych miejscowościach. W filmie pojawiły się groźby wobec konkretnego chłopca, wymienionego z imienia i nazwiska.

Policjanci z Komendy Powiatowej Policji w Przasnyszu zatrzymali tego samego wieczoru 17-letniego mieszkańca powiatu. Rzeczniczka komendy asp. Ilona Cichocka mówiła wtedy PAP, że zatrzymany jest prawdopodobnie autorem filmu, ale jego autorstwa nie da się jeszcze potwierdzić. Według RMF24 i PAP w piątek prokurator przedstawił nastolatkowi zarzuty, a policja objęła go dozorem.

Śledczy ustalili, że 17-latek wysłał film do zamkniętej grupy liczącej kilkanaście osób. Stamtąd nagranie trafiło na ogólnodostępne platformy. W mieszkaniu nastolatka zabezpieczono telefon i nośniki danych, a czynności przeprowadzono także z 9 innymi osobami.

Seria gróźb po atakach w szkołach na Mazowszu

Nagranie pojawiło się w wyjątkowo napiętym momencie. W środę 7 października 19-latek zaatakował nożem 9 osób w szkole w Ostrołęce, a w czwartek 15-latek zaatakował trzy osoby w szkole w Leszczydole-Nowinach. Zmarła 37-letnia pracownica szkoły. Według relacji mediów w tych samych dniach policja zatrzymała autorów innych filmów z groźbami, między innymi 16-latka ze Szczytna i dwóch 15-latków z Pruszkowa.

W sieci krążyły też informacje o rzekomym internetowym wyzwaniu nazywanym „krwawym piątkiem”. Policja przekazała, że nic nie wskazuje na jego realność. Mimo to część samorządów prewencyjnie zamknęła szkoły w piątek 9 października, a Komenda Główna Policji zwiększyła liczbę patroli przy placówkach w całym kraju.

Wątek AI dotyczy w tej serii jednej sprawy, ale pokazuje szerszy mechanizm. Wygenerowany głos lub obraz pozwala w kilka minut przygotować nagranie, które wygląda poważniej niż anonimowy wpis. W okresie paniki taki materiał rozchodzi się szybciej niż sprostowania służb.

Co grozi za fałszywy alarm i groźby z użyciem AI

Kodeks karny nie przewiduje osobnego przestępstwa dla treści wygenerowanych przez AI. Ocenia się skutek i zamiar sprawcy, a narzędzie ma znaczenie wyłącznie dowodowe. Zestawienie przepisów przywołanych w tej sprawie przedstawia lista poniżej.

• Art. 224a § 1 Kodeksu karnego, czyli fałszywy alarm. Dotyczy osoby, która wie, że zagrożenie nie istnieje, a zawiadamia o zdarzeniu zagrażającym życiu lub zdrowiu wielu osób albo stwarza pozór takiego zagrożenia i w ten sposób uruchamia działania służb. Kara wynosi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
• Art. 224a § 2. Jeśli sprawca zawiadamia o więcej niż jednym zdarzeniu, kara rośnie do przedziału od 2 do 15 lat.
• Art. 190 § 1, czyli groźba karalna. Grozi za nią do 3 lat pozbawienia wolności (od 1 października 2023 roku). Groźba musi wzbudzić w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona, a ściganie następuje na jego wniosek.
• Art. 10 § 1. Na zasadach ogólnych odpowiada osoba, która popełniła czyn po ukończeniu 17 lat. Sprawy młodszych nastolatków trafiają co do zasady do sądu rodzinnego.

Dlaczego AI nie zapewnia anonimowości

Sztuczny głos ukrywa barwę głosu autora, ale nie usuwa śladów, po których policja ustala sprawcę. Konto, z którego wysłano film, członkowie grupy, którzy go otrzymali, oraz pliki zapisane w telefonie pozwalają odtworzyć drogę nagrania. W sprawie z Przasnysza od pojawienia się filmu do zatrzymania minęło kilka godzin.

Unijny AI Act nie zmienia tej oceny. Obowiązek oznaczania deepfake'ów z art. 50 dotyczy podmiotów korzystających z AI w działalności zawodowej, a rozporządzenie nie obejmuje osób fizycznych używających AI wyłącznie do celów osobistych. O odpowiedzialności autora takiego filmu decyduje więc polskie prawo karne. W naszej ocenie dostawcy generatorów głosu i wideo powinni też szybciej blokować polecenia zapowiadające przemoc wobec konkretnych miejsc i osób.

Jak reagować na nagranie z groźbą

Policja apeluje, aby nie przesyłać dalej niesprawdzonych nagrań i korzystać z oficjalnych komunikatów szkół, samorządów i służb. Komenda Główna Policji ostrzega, że celowe wywoływanie paniki grozi odpowiedzialnością karną. Poniższe kroki porządkują reakcję uczniów, rodziców i nauczycieli.

1. Nie udostępniaj nagrania dalej, nawet z komentarzem, że to żart albo fałszywka.
2. Zapisz adres wpisu, nazwę konta i godzinę publikacji, a potem zgłoś materiał policji. Przy bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod numer 112.
3. Poinformuj dyrekcję szkoły, która powinna przekazać rodzicom komunikat przez dziennik elektroniczny.
4. Zgłoś treść administratorowi platformy jako groźbę przemocy.
5. Porozmawiaj z dzieckiem o tym, że stworzenie lub rozesłanie takiego filmu ma realne skutki karne, także gdy powstało dla zabawy.

Czego jeszcze nie wiadomo

Postawienie zarzutów nie przesądza o winie, a postępowanie jest na wczesnym etapie. Policja nie ujawniła, jakim narzędziem wygenerowano głos, ani nie wyjaśniła roli pozostałych 9 osób. Nie wiadomo też, czy prokuratura zastosuje ostateczną kwalifikację z obu przywołanych przepisów.

Opisujemy sprawę na podstawie relacji RMF24 i PAP oraz informacji przekazanych przez policję. Nie podajemy szczegółów nagrania, które mogłyby ułatwić jego rozpoznanie lub powielanie.