Aktualności, narzędzia i prawo AIPolska · codziennie
Praca

Chiny uczą AI w szkołach. Plan do 2030 roku i pierwsze skutki

Chiny chcą do 2030 roku upowszechnić naukę AI w szkołach. Reuters pokazuje elitarne i wiejskie szkoły, wydatki regionów oraz pierwsze, niejednoznaczne badania.

Pusta, jasna sala lekcyjna z ławkami, na których leżą tablety w etui, małe roboty edukacyjne i otwarte zeszyty z ćwiczeniami z matematyki, w tle wózek do ładowania tabletów
Ilustracja redakcyjna dailyAI

Chiny chcą do 2030 roku w zasadzie upowszechnić naukę sztucznej inteligencji w szkołach podstawowych i średnich, w których uczy się prawie 200 mln dzieci i nastolatków. Reportaż Reutersa z 16 listopada 2026 roku pokazuje, że wdrożenie przebiega bardzo nierówno. Prawie połowa prowincji i miast wydzielonych ma już wiążące plany, ale nie istnieje wspólny sposób mierzenia umiejętności AI, a pierwsze badania wskazują zarówno korzyści, jak i spadek wyników egzaminów. Dla Polski to punkt odniesienia w czasie, gdy polscy uczniowie korzystają z czatbotów częściej niż średnio w OECD.

Co zakłada chiński plan edukacji AI

Podstawą jest komunikat biura Ministerstwa Edukacji Chin z 2 grudnia 2024 roku o wzmocnieniu edukacji AI w szkołach podstawowych i średnich. Według angielskiego tłumaczenia przygotowanego przez Center for Security and Emerging Technology (CSET) z Uniwersytetu Georgetown dokument zakłada, że do 2030 roku nauka AI ma być w szkołach w zasadzie powszechna. Najmłodsi uczniowie mają poznawać AI w praktyce, a licealiści realizować projekty z użyciem zaawansowanych narzędzi.

W kwietniu 2026 roku pięć resortów pod kierunkiem Ministerstwa Edukacji ogłosiło plan działań „AI + edukacja”. Zapowiada on krajowy standard kompetencji AI dla nauczycieli, uwzględnienie wiedzy o AI w egzaminach na nauczyciela oraz wsparcie szkół wiejskich przez krajowe platformy edukacyjne. Według rządowego portalu gov.cn w Pekinie każdy uczeń ma już co najmniej 8 godzin lekcji AI w roku szkolnym.

Jak wygląda nauka AI w chińskich szkołach

Reuters zestawia dwa modele. W prywatnej szkole z internatem Beijing New Talent Academy, gdzie czesne wynosi 39 tys. USD rocznie, uczniowie programują roboty humanoidalne i tworzą aplikacje z pomocą AI. 13-letni Peng Gaodi zbudował według agencji ponad 200 aplikacji, ale zanim poprosi AI o podpowiedź, próbuje sam rozwiązać problem.

Drugi model to szkoła średnia Qinqing w powiecie Funan w prowincji Anhui. Uczy się w niej 4 tys. uczniów, w większości dzieci pracowników migrujących, a lekcje przedmiotów podstawowych prowadzi AI na tabletach. Gdy uczeń utknie, agent AI zadaje pytania zamiast podawać odpowiedź. Dyrektor Yang Tianliang twierdzi, że odsetek przyjęć na studia wzrósł z poniżej 60 do 90 proc., ale Reuters nie zdołał tego zweryfikować.

W naszej ocenie te przykłady pokazują dwa różne cele. W bogatej szkole AI jest narzędziem tworzenia, a w biednej zastępuje brakujących nauczycieli. To drugie zastosowanie budzi więcej pytań o jakość nauki.

Regionalne plany i wydatki na AI w szkołach

Reuters przejrzał ponad 100 dokumentów przetargowych. Wynika z nich, że w ciągu ostatniego roku samorządy zakontraktowały co najmniej 31 mln USD, czyli ok. 123,5 mln zł według kursu NBP z 13 listopada 2026 roku (1 USD = 3,9852 zł), na sprzęt, szkolenia i platformy AI. Agencja zastrzega, że faktyczna kwota jest zapewne znacznie wyższa, bo wydatki rozkładają się na tysiące lokalnych budżetów. Wybrane plany regionów według Reutersa:

  • Szanghaj - co najmniej 30 godzin nauki AI rocznie w każdej klasie oraz systemy monitorowania zdrowia psychicznego i fizycznego uczniów.
  • Pekin - 100 szkół pilotażowych AI i włączenie AI do monitorowania zdrowia uczniów.
  • Ningxia i Gansu - umiejętności AI w egzaminach wstępnych do szkół do 2027 roku.
  • Kuejczou - rozpoznawanie twarzy i analiza zachowania uczniów w klasach.
  • Junnan - nagrywanie i analiza przez AI lekcji w 14 tys. sal.

Co mówią badania o skutkach AI w nauce

Pierwsze dane są niejednoznaczne. Według Reutersa badanie prawie 27 tys. chińskich nastolatków powiązało korzystanie z AI ze wzrostem ocen z prac domowych o 18 proc. i spadkiem wyników comiesięcznych sprawdzianów o 20 proc. w ciągu sześciu miesięcy. Największe spadki dotyczyły przedmiotów społecznych.

Ogólnokrajowa ankieta wśród ponad 320 tys. uczniów wskazała korzyści, ale też obawy o uzależnienie od narzędzi i słabsze samodzielne myślenie. Uczniowie korzystający z AI co najmniej trzy razy w tygodniu wypadali gorzej w zadaniach na pamięć, rozumienie i analizę. Oba badania pokazują współwystępowanie, a nie związek przyczynowy. Podobny wniosek płynie z PISA 2025, w której uczniowie oddający AI całe zadania mieli niższe wyniki.

Polska na tle chińskiego planu

Polscy uczniowie już intensywnie korzystają z AI, ale robią to głównie bez wsparcia szkoły. Według PISA 2025 z czatbotów do nauki co najmniej raz w tygodniu korzysta 55,1 proc. polskich 15-latków, wobec 45,5 proc. średnio w OECD. Badanie ThinkYoung pokazało, że 85 proc. uczniów szkół średnich w Polsce używa AI przy pracy domowej, a tylko 7 proc. słyszy od nauczyciela, jak robić to dobrze.

Na poziomie UE Komisja Europejska planuje od roku szkolnego 2027/28 pilotaż certyfikatu umiejętności AI dla 15-latków. Chiński model różni się też podejściem do nadzoru. AI Act od 2 lutego 2025 roku zakazuje w UE systemów rozpoznawania emocji w placówkach edukacyjnych, z wyjątkiem zastosowań medycznych i związanych z bezpieczeństwem, a systemy AI oceniające uczniów lub monitorujące ich podczas egzaminów są zaliczone do wysokiego ryzyka.

W naszej ocenie z doświadczeń Chin dla polskich szkół wynikają dwa praktyczne wnioski. Najpierw potrzebne są zasady korzystania z AI i szkolenia nauczycieli, a dopiero potem zakupy sprzętu. Warto też od początku mierzyć efekty nauki, zamiast liczyć same lekcje z AI.

Ograniczenia i niewiadome

Chiny nie mają jednolitych kryteriów oceny umiejętności AI. Selena Guo z firmy badawczej China Policy powiedziała Reutersowi, że dojrzałe metody oceny dla szkół obowiązkowych dopiero powstają. Ted Mo Chen z firmy edukacyjnej ClassIn ocenił, że wdrożenie jest bardzo nierówne.

Ministerstwo Edukacji Chin nie odpowiedziało na pytania Reutersa. Kwota 31 mln USD to dolna granica wyliczona z wybranych przetargów, a dane o wynikach szkoły w Anhui pochodzą od jej dyrektora. Szacunek firmy iResearch mówi o prawie 83 mld USD wydanych w 2025 roku na cyfryzację edukacji, ale obejmuje on znacznie szerszy zakres niż AI.

Źródła i data sprawdzenia

  1. Inside China's drive to build an AI-native generationReuters (przedruk Devdiscourse), publikacja: 2026-11-16, sprawdzono: 2026-11-16
  2. Notice of the General Office of the Ministry of Education on Strengthening AI Education in Primary and Secondary Schools (tłumaczenie)CSET, Georgetown University, publikacja: 2026-07-28, sprawdzono: 2026-11-16
  3. China aims to build an AI literacy systemThe State Council of the PRC (gov.cn), publikacja: 2026-04-15, sprawdzono: 2026-11-16
  4. Regulation (EU) 2024/1689 (AI Act)EUR-Lex, publikacja: 2024-07-12, sprawdzono: 2026-11-16
Nota redakcyjna

Artykuł ma charakter informacyjny. Przy decyzjach prawnych, finansowych lub organizacyjnych warto zweryfikować wnioski w odniesieniu do konkretnej sytuacji.