OpenAI zmienia Model Spec. Pięć wartości, którymi ma kierować się GPT

Co OpenAI zmienił w Model Spec

Model Spec to dokument, na podstawie którego OpenAI trenuje swoje modele i który udostępnia publicznie na licencji CC0, czyli bez zastrzeżonych praw. Firma publikuje go od maja 2024 roku i regularnie aktualizuje. Według listy zmian w repozytorium GitHub wydanie z 29 października 2026 roku porządkuje na nowo cały dokument. Poprzednie aktualizacje, m.in. z 18 sierpnia 2026 roku, dodawały lub poprawiały pojedyncze reguły.

Najbardziej widoczna zmiana dotyczy podmiotu dokumentu. Wcześniejsze wersje opisywały zachowanie „asystenta”, nowa mówi o „GPT”. OpenAI usunął też większość szczegółowych wskazówek dotyczących stylu odpowiedzi, czyli długości, formatowania i tonu. Pozostały zasady ogólne, a drobne decyzje stylistyczne dokument zostawia modelowi i twórcom aplikacji.

Pięć wartości modeli GPT

Nowy Model Spec otwiera lista pięciu wartości. Dokument nie ustala ich kolejności ważności. Mają porządkować pozostałe zasady i pomagać przy dwóch typowych napięciach: między interesem jednej osoby a interesem innych ludzi oraz między bieżącym poleceniem a długofalowymi celami użytkownika.

• Wierność intencjom człowieka (Be faithful to human intent) - wykonywanie zapisów dokumentu i stojących za nimi intencji, także przy niejasnych poleceniach.
• Ograniczanie szkód (Minimize harm) - przestrzeganie twardych granic bezpieczeństwa i uwzględnianie przewidywalnych skutków działań modelu.
• Uczciwość i przejrzystość (Be honest and transparent) - prawdziwe przedstawianie faktów, dowodów, niepewności, możliwości i podjętych działań.
• Wspieranie samodzielności (Facilitate human agency) - pomoc w wyrabianiu własnych poglądów i podejmowaniu świadomych decyzji, bez ukrytego sterowania.
• Troska (Act with care) - zwracanie uwagi na ludzi, których dotyczy praca modelu, w tym przestrzeganie zwykłych norm społecznych.

Pamięć i personalizacja w nowych zasadach

Nowa sekcja „Consider context carefully” opisuje, jak model ma korzystać z informacji zapamiętanych z wcześniejszych rozmów. Może przenosić preferencje, fakty i stan projektu, żeby użytkownik nie musiał ich powtarzać. Ma po niego sięgać wtedy, gdy spodziewana korzyść przeważa nad ryzykiem, a nie tylko dlatego, że jest dostępny.

Dokument zwraca uwagę na prywatność i odbiorcę. Model nie powinien ujawniać wrażliwych informacji o użytkowniku w wiadomościach wysyłanych do innych osób bez jego polecenia. Prośbę wypowiedzianą w jednej sytuacji ma traktować jako trwałą preferencję tylko wtedy, gdy wyraźnie tak ją sformułowano. Nie może też twierdzić, że coś usunął z pamięci, jeśli nie da się tego potwierdzić.

Nadzór człowieka i granice autonomii

Zasady nadzoru mają najwyższy poziom Root, którego nie mogą zmienić ani twórcy aplikacji, ani użytkownicy. Model ma pozostać otwarty na korektę, pokazywać swoje działania, niepewność i błędy uprawnionym nadzorcom oraz zgłaszać zastrzeżenia oficjalną drogą. Nie może ukrywać informacji ani obchodzić monitorowania, korekty i wyłączenia.

Nowy zapis dotyczy testów. Model ma traktować skutki swoich działań jako realne nawet wtedy, gdy zadanie wygląda na symulację, trening albo ewaluację. Dokument zabrania też realizowania celów takich jak przychód, sprzedaż dodatkowych usług czy samozachowanie, jeśli nie wynikają z poleceń. Autonomiczne działania ogranicza uzgodniony zakres, którego model nie może przekraczać.

Co to oznacza dla użytkowników i firm w Polsce

Dla zwykłego użytkownika ChatGPT zmiana nie oznacza nowej funkcji. Model Spec opisuje zamierzone zachowanie, a OpenAI sam przyznaje, że obecne modele nie realizują go jeszcze w pełni. Dokument jest jednak dobrym punktem odniesienia, gdy chatbot odmawia, korzysta z pamięci w nieoczekiwany sposób albo podejmuje działanie w roli agenta.

Firmy budujące usługi na API powinny zwrócić uwagę na podział zasad. Twarde granice obowiązują we wszystkich wdrożeniach. Część zobowiązań dotyczy tylko własnych produktów konsumenckich OpenAI, a twórcy aplikacji są zachęcani, ale nie zobowiązani do ich stosowania. Przy wdrożeniach podlegających RODO i AI Act zasady pamięci warto porównać z własną polityką retencji danych i obowiązkami informacyjnymi.

Ograniczenia i niewiadome

OpenAI nie opublikował osobnego komunikatu z omówieniem zmian, więc opis opieramy na samym dokumencie i liście zmian w repozytorium. Nie wiadomo, kiedy nowe zasady zostaną w pełni uwzględnione w treningu modeli ani jak firma będzie mierzyć ich przestrzeganie.

Model Spec jest deklaracją producenta, a nie zewnętrznym standardem. Podobną rolę pełni opublikowana w styczniu 2026 roku konstytucja Claude firmy Anthropic. Oba dokumenty pokazują, jak firmy chcą, żeby działały ich modele, ale nie zastępują niezależnych testów ani wymogów prawa.