Protest pod Sejmem przeciw centrom danych. O co chodzi

Czego domagają się protestujący

Polskie zapowiedzi mówią o dwóch żądaniach. Pierwsze to wstrzymanie inwestycji w bardzo duże centra danych, a drugie to przepisy ograniczające ich wpływ na lokalne społeczności, środowisko, energetykę i miejsca pracy. Petycja do marszałka Sejmu dotyczy wprowadzenia moratorium i opracowania takich regulacji.

Organizatorzy opisują moratorium jako czasową przerwę. Kampania europejska chce wstrzymać budowę do czasu demokratycznej decyzji, czego potrzeba, aby centra danych służyły mieszkańcom. W sprawdzonych źródłach nie znaleźliśmy stanowiska Sejmu ani rządu wobec tych postulatów.

Dlaczego spór zaczął się w Piasecznie

Najgłośniejszym lokalnym przykładem jest inwestycja przy ul. Energetycznej w Piasecznie. Według WP Finanse realizuje ją spółka Sien Real, której udziałowcem jest grupa Budimex. Inicjatorka akcji STOP Serwerowni Piaseczno Magdalena Potocka mówi, że najbliższy dom stoi około 35 metrów od granicy inwestycji, a mieszkańcy pierwszej linii zabudowy nie zostali stronami postępowania środowiskowego.

Strony przedstawiają inne wersje skutków inwestycji. Inwestor twierdzi, że 286 metrów sześciennych wody na dobę to maksymalne zapotrzebowanie dotyczące początkowego napełnienia zbiorników. Mieszkańcy wskazują, że lokalne przedsiębiorstwo wodociągowe odpowiedziało im, iż nie ma analizy dla tego obiektu. WP Finanse podało, że do publikacji tekstu Budimex nie odpowiedział na pytania o zarzuty mieszkańców.

Mieszkańcy, według Potockiej, nie sprzeciwiają się samym centrom danych. Chcą minimalnych odległości od domów, ostrzejszych wymagań środowiskowych i finansowania potrzebnej infrastruktury przez inwestorów. Zwolennicy takich projektów odpowiadają, że chodzi o cyfrową suwerenność, a nowoczesne obiekty nie są uciążliwe dla otoczenia.

Ile mocy naprawdę czeka na centra danych

Sprawdziliśmy najmocniejszą liczbę z polskiej zapowiedzi. Organizatorzy piszą, że o pozwolenia ubiegają się obiekty o łącznej mocy ponad 20 GW, ale nie podają źródła. Dane PSE przekazane Gramwzielone.pl w sierpniu 2026 roku są niższe i mierzą inną rzecz, dlatego porównanie trzeba traktować ostrożnie.

• 150-200 GW - moc we wnioskach złożonych do PSE, zanim przepisy wprowadziły opłatę i zaliczkę.
• Kilkanaście - liczba wniosków złożonych w PSE w sierpniu 2026 roku, po odsianiu projektów spekulacyjnych.
• Ponad 6 GW - warunki przyłączenia wydane już przez PSE dla centrów danych.
• Około 3,5 GW w 2036 roku i około 5 GW w 2040 roku - założenia z projektu planu rozwoju sieci przesyłowej.

Co pokazują te liczby

Dane PSE dotyczą sieci przesyłowej, więc nie obejmują wprost obiektów przyłączanych do sieci dystrybucyjnej. Liczba 20 GW może więc liczyć projekty inaczej, ale bez metodologii nie da się jej potwierdzić. W naszej ocenie spór o moc jest realny, choć skala z zapowiedzi protestu wymaga dowodu.

Warunki przyłączenia na ponad 6 GW przekraczają założenie 5 GW na 2040 rok. Warunki nie oznaczają jednak gotowej budowy, a część projektów może nigdy nie powstać.

Protest w Warszawie to część akcji w 15 krajach

Skala kampanii szybko rośnie. Jeszcze 22 października Global Action Plan pisał o ponad 82 grupach z 10 krajów, a The Guardian podał 5 listopada ponad 100 grup z 15 państw. Wśród wspierających są Friends of the Earth, Greenpeace i Foxglove. Odbędą się między innymi marsz w Dublinie, demonstracja przy centrum danych Microsoftu w Danii, spotkanie w Amsterdamie oraz wydarzenie w londyńskim Brick Lane.

Organizatorzy spodziewają się od kilku osób na mniejszych akcjach do kilkuset na największych. Koordynator kampanii Owen Espley łączy protest z wynikami wyborów w USA, gdzie przeciwnicy centrów danych odnieśli sukcesy. Sprzeciw miał tam postać lokalnych referendów i wpłynął również na notowania spółek AI, co opisujemy osobno.

Co to oznacza dla inwestorów i samorządów

Niezależnie od frekwencji konflikt przenosi się z poziomu gminy na poziom krajowy. Inwestorzy powinni liczyć się z pytaniami o odległość od domów, hałas, wodę i koszt infrastruktury już na etapie decyzji środowiskowej. Samorządom sprawa z Piaseczna pokazuje, że publikacja informacji w BIP może nie wystarczyć, by mieszkańcy zauważyli inwestycję.

Po proteście zaktualizujemy tekst o frekwencję oraz ewentualne odpowiedzi Sejmu i rządu.