Aktualności, narzędzia i prawo AIPolska · codziennie
Biznes

AI wywołuje niedobór płytek PCB. Ulga dopiero w połowie 2028 roku

Branżowe stowarzyszenie elektroniki ostrzega, że serwery AI zabierają płytki PCB i materiały do ich produkcji. Niedobór może potrwać do połowy 2028 roku.

Inżynierka i technik w granatowych fartuchach oglądają stos wielowarstwowych płytek drukowanych w hali fabryki elektroniki, obok regał z rolą folii miedzianej
Ilustracja redakcyjna dailyAI

Popyt na serwery AI wywołuje niedobór płytek drukowanych (PCB), który według Global Electronics Association może dorównać kryzysowi chipowemu z 2021 roku. Stowarzyszenie wydało 18 listopada 2026 roku ostrzeżenie dla branży i raport „PCB Squeeze”. Brakuje zarówno gotowych płytek, jak i materiałów do ich produkcji, a ulgi organizacja spodziewa się dopiero w połowie 2028 roku. Najbardziej tracą producenci samochodów, sprzętu medycznego, przemysłowego i wojskowego, którzy przegrywają z zamówieniami największych operatorów centrów danych.

Dlaczego serwery AI zabierają płytki drukowane

Płytka drukowana, czyli PCB (printed circuit board), łączy wszystkie elementy urządzenia elektronicznego, od procesora po zasilanie. Bez niej nie zadziała ani serwer, ani sterownik w samochodzie, ani aparat w szpitalu. Global Electronics Association, organizacja znana wcześniej jako IPC, zwraca uwagę, że razem z liczbą zamawianych płytek rośnie ilość materiału potrzebna do każdej z nich.

Typowa płyta komputera ma około 12 warstw ścieżek. Płyty serwerów AI przechodzą na 40-60 warstw i więcej, a każda dodatkowa warstwa wymaga kolejnej porcji tkaniny szklanej, żywicy, folii miedzianej i laminatu. Według stowarzyszenia popyt przychodzi więc w skali, do której łańcuch dostaw nie był przygotowany, i w najbardziej materiałochłonnej postaci.

Liczby z raportu PCB Squeeze

Dane stowarzyszenia z Ameryki Północnej pokazują rosnącą lukę między zamówieniami a dostawami. Brytyjski serwis The Register przytacza z raportu także dane o czasie dostaw i cenach materiałów.

  • Zamówienia na płytki PCB wzrosły od początku 2026 roku do września o 56,1 proc. rok do roku, a dostawy o 13,3 proc.
  • Czas oczekiwania na płytki o dużej liczbie warstw wynosi 16-20 tygodni lub dłużej.
  • Standardowy laminat FR-4 jest dostarczany w 6-8 tygodni, wobec 2-3 tygodni rok wcześniej. Na zaawansowane laminaty o niskich stratach czeka się 14-18 tygodni.
  • Dostawcy podnieśli we wrześniu ceny laminatu o 30 proc., a niektóre rodzaje tkaniny szklanej E-glass zdrożały o 300 proc. Miedź jest droższa o 37 proc. niż rok temu.
  • Na nowe fabryki PCB w Azji Południowo-Wschodniej trafiło co najmniej 10 mld USD (ok. 40,6 mld zł po kursie NBP 4,0613 zł z 20.11.2026), a co najmniej tyle samo zainwestowano w Chinach w ciągu trzech lat.

Kto ustawia się na końcu kolejki

Według stowarzyszenia największe firmy chmurowe, czyli tzw. hyperscalerzy, rezerwują dostępne moce, a klienci z motoryzacji, przemysłu, medycyny i obronności spadają na koniec kolejki. Organizacja podkreśla, że głównym ryzykiem jest dostępność, a nie cena. Firma może być gotowa zapłacić więcej, ale i tak nie dostać płytek na czas.

Nowe linie produkcyjne powstają, ale nie rozwiązują problemu same. Potrzebują tych samych materiałów, których brakuje, a każda nowa moc jest od razu wchłaniana przez popyt na infrastrukturę AI. Dlatego zwiększenie liczby fabryk płytek nie wystarczy, jeśli nie wzrośnie produkcja laminatu, folii i tkaniny szklanej.

Zalecenia dla firm i rządów

Producentom stowarzyszenie radzi dzielenie się z dostawcami realistycznymi prognozami, unikanie podwójnych zamówień i wcześniejsze kwalifikowanie alternatywnych źródeł laminatu, prepregu i folii. Ostrzega też przed gromadzeniem zapasów ponad rzeczywiste potrzeby, bo to dodatkowo napędza niedobór.

Od rządów organizacja oczekuje traktowania braku płytek jako ryzyka strategicznego. Proponuje stały kanał monitorowania czasu dostaw, objęcie produkcji płytek i podłoży ulgami podobnymi do tych dla półprzewodników, szybsze pozwolenia na nowe moce, finansowanie badań nad nowymi materiałami, pierwszeństwo dla zamówień obronnych i medycznych oraz gwarancje kredytowe dla małych producentów na wypadek spadku popytu w 2027 roku.

Ograniczenia i niewiadome

Raport jest stanowiskiem organizacji branżowej, która zabiega o wsparcie publiczne dla swoich członków. Dane o zamówieniach i dostawach dotyczą rynku północnoamerykańskiego, a porównanie z kryzysem chipowym z 2021 roku to ocena stowarzyszenia, nie wynik niezależnego badania. Szczegółowe dane o cenach laminatu, tkaniny szklanej i miedzi przytaczamy za opisem raportu w The Register.

Stowarzyszenie samo dopuszcza scenariusz, w którym część zamówień okaże się zapasowa, a popyt skoryguje się w 2027 roku. Wtedy niedobór mógłby szybciej przejść w nadwyżkę mocy. Nie wiadomo też, jak mocno problem dotknie konkretnych producentów w Europie.

Co to oznacza dla Polski i Europy

Europa ma bardzo małą produkcję własną. Jej udział w światowej produkcji płytek PCB spadł z 13,8 proc. w 2000 roku do 2,2 proc. w 2023 roku, więc europejski przemysł kupuje płytki głównie w Azji. Polska jest dużym ośrodkiem montażu elektroniki i produkcji części samochodowych, dlatego dłuższe terminy dostaw mogą dotknąć polskie zakłady i ich klientów w branży motoryzacyjnej, AGD i automatyki.

W naszej ocenie firmy produkcyjne powinny już teraz sprawdzić, jaki zapas płytek i podzespołów mają w planie na pierwsze półrocze 2027 roku, oraz uzgodnić z dostawcami prognozy na kolejne kwartały. Problem łączy się z wcześniejszymi niedoborami pamięci i podłoży do chipów, które również wynikają z rozbudowy centrów danych AI. Dla europejskiej polityki przemysłowej to argument, by programy wsparcia obejmowały nie tylko same chipy.

Źródła i data sprawdzenia

  1. Global Electronics Association: Growing Shortages Across the PCB Supply Chain Threaten the Next Wave of AI and ElectronicsGlobal Electronics Association, publikacja: 2026-11-18, sprawdzono: 2026-11-20
  2. AI boom threatens circuit board crunch to rival pandemic-era chip shortageThe Register, publikacja: 2026-11-20, sprawdzono: 2026-11-20
  3. Kursy średnie walut obcych, tabela A nr 226/A/NBP/2026Narodowy Bank Polski, publikacja: 2026-11-20, sprawdzono: 2026-11-20
Nota redakcyjna

Artykuł ma charakter informacyjny. Przy decyzjach prawnych, finansowych lub organizacyjnych warto zweryfikować wnioski w odniesieniu do konkretnej sytuacji.