RAISE Act w Nowym Jorku. Twórcy dużych modeli AI muszą się zarejestrować

Co ruszyło 10 listopada

Najważniejsza zmiana ma charakter organizacyjny. Biuro DIGIT (Office of Digital Innovation, Governance, Integrity, and Trust) uruchomiło portal, przez który duzi twórcy modeli granicznych rejestrują się w stanie Nowy Jork. Termin mija 1 stycznia 2027 roku, czyli w dniu, w którym zaczynają obowiązywać główne przepisy ustawy. DIGIT opublikował też stronę z opisem wymagań dla firm rozwijających takie modele.

Biuro działa w ramach nowojorskiego Departamentu Usług Finansowych (Department of Financial Services, DFS), który odpowiada za wdrożenie ustawy. Pełniąca obowiązki szefowej DFS Kaitlin Asrow zapowiedziała w komunikacie gubernatora współpracę z nowym ośrodkiem badawczym. Rzecznik stanu powiedział TechCrunch, że firmy, które się nie zarejestrują, mogą spodziewać się działań egzekucyjnych, ale nie podał szczegółów.

Kogo obejmuje RAISE Act

Ustawa Responsible AI Safety and Education Act dotyczy twórców tzw. modeli granicznych, czyli najbardziej zaawansowanych modeli AI trenowanych z użyciem bardzo dużej mocy obliczeniowej. Według opracowań kancelarii prawnych chodzi o modele trenowane z użyciem ponad 10^26 operacji. Część obowiązków dotyczy wszystkich twórców takich modeli, a część tylko dużych twórców, czyli firm z rocznymi przychodami powyżej 500 mln USD (ok. 1,95 mld zł).

W praktyce ustawa obejmuje kilka największych laboratoriów AI działających w Nowym Jorku, przede wszystkim OpenAI, Anthropic, Google i Metę. Kathy Hochul podpisała ją w grudniu 2025 roku, a później stan porozumiał się z legislaturą w sprawie poprawek, które złagodziły m.in. wysokość kar.

• Rejestracja w portalu RAISE do 1 stycznia 2027 roku (duzi twórcy).
• Publikacja zasad bezpieczeństwa na stronie firmy od stycznia 2027 roku (duzi twórcy).
• Zgłaszanie poważnych incydentów bezpieczeństwa w ciągu 72 godzin (wszyscy twórcy modeli granicznych).
• Publikacja raportów przejrzystości modeli (wszyscy twórcy modeli granicznych).
• Kary do 1 mln USD za pierwsze naruszenie i do 3 mln USD za kolejne, według TechCrunch.

Nowy ośrodek do niezależnych testów AI

Drugim elementem ogłoszenia jest New York Center for AI Responsibility and Research (NYCAIRR) przy Binghamton University, należącym do systemu SUNY. Tymczasowo pokierują nim Greg Morrisett z Cornell Tech i Jeannette Wing z Columbia University. Ośrodek ma zebrać ponad 80 naukowców z uczelni w całym stanie, którzy zostaną w swoich instytucjach i będą korzystać z mocy obliczeniowej Empire AI, stanowego programu wartego 500 mln USD.

Zadania ośrodka obejmują niezależne testy modeli granicznych, badania nad metodami oceny bezpieczeństwa i kształcenie specjalistów. Na prośbę stanu NYCAIRR ma też przekazywać ekspertyzy do regulacji i razem z DIGIT przeglądać zasady bezpieczeństwa publikowane przez firmy. Finansowanie zapowiedziano w styczniu 2026 roku, kiedy darczyńcy pod kierunkiem Toma Secundy, współzałożyciela Bloomberg LP, przekazali 30 mln USD, a SUNY dodał 25 mln USD.

Hochul uzasadniła projekt brakiem działań na szczeblu federalnym. Według komunikatu powiedziała, że stawka jest zbyt wysoka, by wierzyć firmom AI na słowo.

Jak RAISE Act wypada na tle Kalifornii i AI Act

Nowy Jork jest drugim po Kalifornii stanem z ustawą o bezpieczeństwie modeli granicznych. Kalifornijska SB 53 obowiązuje od stycznia 2026 roku i również wymaga publikowania zasad bezpieczeństwa oraz ochrony sygnalistów, ale według TechCrunch daje na zgłoszenie incydentu 15 dni. W Illinois od początku 2027 roku zacznie obowiązywać ustawa SB 315, która dodaje niezależne audyty zgodności.

Dla europejskiego czytelnika najbliższym odpowiednikiem są przepisy AI Act o modelach ogólnego przeznaczenia z ryzykiem systemowym. Obowiązują od 2 sierpnia 2025 roku i obejmują modele trenowane z użyciem ponad 10^25 operacji, a więc próg dziesięciokrotnie niższy niż w Nowym Jorku. Unijne przepisy również wymagają oceny ryzyka, zgłaszania poważnych incydentów do Biura ds. AI i dbania o cyberbezpieczeństwo modelu. W naszej ocenie dla największych laboratoriów to kolejna warstwa podobnej sprawozdawczości, a nie zupełnie nowy rodzaj obowiązków.

Co to oznacza dla polskich firm

RAISE Act nie nakłada bezpośrednich obowiązków na polskie firmy, które korzystają z modeli AI albo budują na nich własne produkty. Ustawa dotyczy twórców największych modeli, a polskie projekty, takie jak Bielik, są daleko od progów mocy obliczeniowej i przychodów. Pośrednio polscy klienci mogą zyskać więcej publicznych informacji o tym, jak dostawcy testują modele i jakie incydenty zgłaszają.

Dla działów zgodności i zakupów IT praktyczny wniosek jest prosty. Raporty przejrzystości publikowane przez dostawców w USA warto porównywać z dokumentacją wymaganą przez AI Act, bo w obu przypadkach dotyczą tych samych modeli. Rozbieżności między nimi mogą być dobrym punktem do pytań przy negocjowaniu umów.

Ograniczenia i niewiadome

Komunikat gubernatora nie podaje wysokości kar ani dokładnych progów, dlatego te dane opieramy na TechCrunch i opracowaniach kancelarii. Nie wiadomo jeszcze, ile firm zarejestruje się w portalu, jak DIGIT będzie weryfikować zgłoszenia incydentów ani jak szybko ośrodek NYCAIRR rozpocznie testy. Firmy AI nie skomentowały otwarcia portalu w materiałach, do których dotarliśmy.

Otwarta pozostaje też kwestia relacji z prawem federalnym. Administracja Donalda Trumpa krytykowała stanowe regulacje AI i zapowiadała ich podważanie. Do momentu publikacji nie zmieniło to jednak terminu rejestracji ani daty wejścia w życie przepisów.