KRiBSI. Kto zasiada w komisji ds. AI i co może od 28 października

Czym jest KRiBSI i skąd się wzięła

KRiBSI powstała na mocy ustawy z 3 lipca 2026 roku o systemach sztucznej inteligencji, opublikowanej w Dzienniku Ustaw 27 lipca 2026 roku (poz. 1003). Ustawa wprowadza do polskiego prawa rozwiązania wymagane przez unijne rozporządzenie 2024/1689, czyli AI Act. Każde państwo UE musiało wyznaczyć organ nadzoru rynku i pojedynczy punkt kontaktowy dla AI Act. W Polsce obie role pełni KRiBSI.

Komisja nie jest osobnym urzędem z własnym budynkiem. Obsługę organizacyjną zapewnia Ministerstwo Cyfryzacji, w którym ma powstać specjalna komórka. Ustawa przewiduje na ten cel limit wydatków z budżetu państwa, który w 2035 roku dochodzi do 29,68 mln zł rocznie.

Skład komisji ds. AI

Zgodnie z art. 19 ustawy w KRiBSI zasiada siedem osób. Przewodniczącego powołuje Sejm za zgodą Senatu na pięcioletnią kadencję, a tę samą funkcję można pełnić najwyżej przez dwie kadencje. Dwóch zastępców wybiera przewodniczący w otwartym i konkurencyjnym naborze. Pozostałe cztery miejsca należą do instytucji, które już dziś nadzorują rynki, gdzie AI jest coraz częściej używana.

• przewodnicząca Pamela Krzypkowska, powołana przez Sejm 18 września 2026 roku, za zgodą Senatu z 24 września; akt powołania otrzymała 2 października (według Wirtualnemedia.pl),
• dwóch zastępców przewodniczącej, wyłanianych w naborze, na razie bez ogłoszonych nazwisk,
• członek wskazany przez prezesa UOKiK, odpowiedzialnego za ochronę konsumentów i konkurencję,
• członek wskazany przez Komisję Nadzoru Finansowego, ważny dla banków i ubezpieczycieli stosujących AI,
• Marzena Paczuska, wskazana 19 października 2026 roku przez KRRiT,
• członek wskazany przez prezesa UKE, regulatora rynku telekomunikacyjnego.

Marzena Paczuska z KRRiT w KRiBSI

W komunikacie po posiedzeniu z 19 października KRRiT podała, że jej członkowie jednogłośnie wskazali Marzenę Paczuską do składu komisji. Rada opisała KRiBSI jako organ odpowiedzialny za nadzór nad stosowaniem przepisów o sztucznej inteligencji w Polsce. Komunikat nie podaje uzasadnienia wyboru.

Paczuska jest członkinią KRRiT od października 2022 roku, powołaną przez prezydenta Andrzeja Dudę. Według Wirtualnemedia.pl w latach 2016-2017 kierowała „Wiadomościami” TVP1, a od 2019 roku zasiadała w zarządzie TVP. W naszej ocenie obecność przedstawiciela KRRiT może mieć znaczenie przy obowiązkach przejrzystości z AI Act, takich jak oznaczanie treści generowanych przez AI, w tym deepfake'ów w mediach. UOKiK, KNF i UKE nie ogłosiły jeszcze publicznie swoich kandydatów.

Co KRiBSI może od 28 października 2026 roku

Ustawa weszła w życie co do zasady 11 sierpnia 2026 roku. Część przepisów zaczyna jednak obowiązywać dopiero po trzech miesiącach od ogłoszenia, czyli 28 października 2026 roku. Dotyczy to rozdziałów o kontroli, postępowaniu przed organem nadzoru, układach łagodzących sankcje oraz o karach pieniężnych, a także przepisów o opiniach indywidualnych. Od tego dnia komisja ma pełne narzędzia egzekucyjne.

Kary nie są ustalane w polskiej ustawie od nowa. Art. 104 odsyła do rozdziału XII AI Act, który określa górne granice. Komisja może też zawrzeć z firmą układ, w zamian za który obniża karę. Jako organ nadzoru rynku w rozumieniu AI Act może też żądać usunięcia nieprawidłowości, a przy systemach stwarzających zagrożenie nakazać ograniczenie ich stosowania lub wycofanie z rynku.

Kary z AI Act w praktyce

Poniższe progi pochodzą z art. 99 AI Act. Kara jest liczona jako wyższa z dwóch kwot, a dla małych i średnich firm jako niższa. Przy ustalaniu wysokości komisja bierze pod uwagę m.in. wagę i czas trwania naruszenia, liczbę poszkodowanych oraz współpracę firmy.

• zakazane praktyki z art. 5 AI Act, np. manipulacja zachowaniem czy ocena społeczna obywateli: do 35 mln euro albo 7 proc. rocznego światowego obrotu,
• naruszenie obowiązków dostawców i podmiotów stosujących systemy wysokiego ryzyka oraz obowiązków przejrzystości: do 15 mln euro albo 3 proc. obrotu,
• podanie organom nieprawdziwych, niepełnych lub wprowadzających w błąd informacji: do 7,5 mln euro albo 1 proc. obrotu.

Opinia indywidualna dla firmy

Ustawa daje przedsiębiorcom narzędzie podobne do interpretacji podatkowej. Firma, która stosuje AI albo planuje działanie objęte AI Act, może zapytać KRiBSI o ocenę prawną swojej sytuacji. Wniosek kosztuje 150 zł, musi dotyczyć jednego zagadnienia i zawierać własne stanowisko firmy. Komisja wydaje opinię w ciągu 30 dni.

Opinia wiąże komisję i inne organy państwa. Ten sam podmiot może złożyć kolejny wniosek dopiero po 30 dniach od poprzedniego. Opinie po anonimizacji trafią do Biuletynu Informacji Publicznej, więc z czasem powstanie publiczny zbiór odpowiedzi na typowe pytania.

Czego jeszcze nie wiadomo

Na 19 października 2026 roku nie są znane nazwiska trzech pozostałych członków ani dwóch zastępców przewodniczącej. Komisja nie ma też jeszcze opublikowanego planu kontroli ani wytycznych, na które często czekają działy prawne. Nie wiadomo, od jakich sektorów KRiBSI zacznie nadzór.

Pierwsze posiedzenie przewodnicząca musi zwołać do 11 listopada 2026 roku. Dopiero wtedy można się spodziewać pierwszych uchwał i informacji o priorytetach. Nadzór nad częścią systemów pozostaje poza KRiBSI, bo ustawa wyłącza m.in. obronność i bezpieczeństwo narodowe.

Co zrobić teraz w firmie

Firmy używające AI w kontaktach z klientami, rekrutacji, ocenie zdolności kredytowej lub w treściach medialnych powinny przed 28 października uporządkować dokumentację. W naszej ocenie najprostszy pierwszy krok to lista wszystkich systemów AI w firmie z opisem, kto je dostarcza i do czego służą. Taka lista pokaże, które z nich mogą podlegać obowiązkom AI Act.

Przy wątpliwościach co do kwalifikacji systemu opłaca się rozważyć wniosek o opinię indywidualną, bo koszt 150 zł jest niski w porównaniu z ryzykiem kary. Osobny temat to oznaczanie treści generowanych przez AI, które opisywaliśmy przy okazji znaku wodnego w ChatGPT. Unijny poziom nadzoru, czyli AI Office, już teraz zadaje pytania dużym dostawcom modeli.