Aktualności, narzędzia i prawo AIPolska · codziennie
Prawo

Raport Childlight. Zgłoszenia CSAM z AI wzrosły 85-krotnie

Indeks Into the Light 2026 pokazuje wzrost zgłoszeń materiałów CSAM związanych z AI o ponad 8400 proc. Autorzy ostrzegają jednak, że część wzrostu wynika ze sposobu raportowania.

Dwoje badaczy w gabinecie z kamiennymi ścianami w Edynburgu analizuje wydruki wykresów i mapę świata, obok laptop z panelem danych, a za oknem widać wzgórze zamkowe
Ilustracja redakcyjna dailyAI

Liczba zgłoszeń materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci (CSAM), które mają związek ze sztuczną inteligencją, wzrosła z około 4,7 tys. w 2023 roku do ponad 400 tys. w 2025 roku. To wzrost o ponad 8400 proc., czyli mniej więcej 85-krotny. Dane pochodzą z amerykańskiego centrum NCMEC i zostały zestawione w indeksie Into the Light 2026, który Childlight, instytut działający przy Uniwersytecie w Edynburgu, opublikował 16 listopada 2026 roku. Autorzy raportu zastrzegają, że część wzrostu wynika ze zmian w wykrywaniu i raportowaniu, a nie wyłącznie z przyrostu samych materiałów.

Co pokazuje indeks Into the Light 2026

Into the Light to coroczny indeks Childlight Global Child Safety Institute, który zbiera dane o seksualnym wykorzystywaniu dzieci z badań ankietowych, policji, telefonów zaufania i organizacji przyjmujących zgłoszenia. Edycja 2026 obejmuje Amerykę Północną, Amerykę Łacińską i Karaiby oraz Azję Wschodnią i Pacyfik. Raport przedstawiono 16 listopada 2026 roku na międzynarodowym szczycie ministrów w Manili poświęconym przemocy wobec dzieci.

Autorzy oparli się na 645 reprezentatywnych badaniach przemocy poza siecią z 47 krajów i 76 badaniach przemocy z użyciem technologii z 21 krajów. Szacują, że w ciągu roku ponad 300 mln dzieci na świecie doświadcza co najmniej jednej formy wykorzystywania seksualnego z użyciem technologii. W Ameryce Północnej przemocy seksualnej poza siecią w dzieciństwie doświadczyło według szacunków 31,6 proc. kobiet i 16,8 proc. mężczyzn.

Wątek AI zajmuje w raporcie osobny rozdział. Childlight opisuje go jako jedno z najszybciej zmieniających się zagrożeń, ale jednocześnie poświęca dużo miejsca temu, jak ostrożnie trzeba czytać liczby o materiałach generowanych przez modele.

Skąd się wzięło 8400 proc. i jak czytać tę liczbę

Wzrost dotyczy zgłoszeń, które trafiły do CyberTipline, systemu prowadzonego przez amerykańskie National Center for Missing & Exploited Children (NCMEC). Platformy internetowe z USA mają obowiązek przekazywać tam wykryte materiały, więc liczba mierzy to, co firmy znalazły i zgłosiły. Nie jest to bezpośrednia miara skali przemocy wobec dzieci. Childlight pisze wprost, że zmiany w wykrywaniu i raportowaniu mogą odpowiadać za część przyrostu.

Raport pokazuje to na konkretnym przykładzie. Z 21,3 mln zgłoszeń CSAM, które NCMEC otrzymało w 2025 roku, 1,1 mln przysłał Amazon w związku z treściami wykrytymi przez własny model AI. Żadne z tych zgłoszeń nie zawierało informacji pozwalających podjąć działania wobec sprawcy lub ofiary. Według autorów bez rozbicia danych taki wpływ łatwo uznać za gwałtowny wzrost materiałów z AI, choć był to nietypowy sposób raportowania jednej firmy.

Liczby różnią się też w zależności od definicji. W streszczeniu raportu Childlight przywołuje dane NCMEC o 1,5 mln zgłoszeń z 2025 roku, które mają jakikolwiek związek z AI. Ta sama analiza wskazuje, że od 2023 roku dokładniejsze sprawdzanie zgłoszeń z obrazami z AI pozwoliło NCMEC zidentyfikować 275 ofiar i zaklasyfikować 158 tys. obrazów jako CSAM wygenerowany przez AI.

  • 4,7 tys. zgłoszeń związanych z AI w 2023 roku (NCMEC).
  • Ponad 400 tys. takich zgłoszeń w 2025 roku (NCMEC, za raportem Childlight).
  • 1,5 mln zgłoszeń z 2025 roku z jakimkolwiek związkiem z AI, według szerszej definicji NCMEC.
  • 1,1 mln zgłoszeń od Amazona bez informacji o sprawcy lub ofierze.
  • 275 ofiar zidentyfikowanych przez NCMEC od 2023 roku dzięki analizie zgłoszeń z obrazami z AI.

Jakie materiały z AI opisuje raport

Childlight wymienia dwie główne grupy zagrożeń. Pierwsza to deepfake'i, w których twarz prawdziwego dziecka zostaje cyfrowo wstawiona w seksualny obraz lub film. Druga to rozmowy prowadzone przez systemy AI, które służą do uwodzenia dzieci w sieci (grooming) i wciągania ich w interakcje seksualne. Autorzy dodają, że o innych zastosowaniach AI przez sprawców, np. do automatyzacji płatności i dostępu do materiałów, wiadomo na razie niewiele.

Materiały z AI nie są łagodniejszą odmianą tego zjawiska. Brytyjska Internet Watch Foundation (IWF), na którą powołuje się raport, oceniła w 2025 roku 8029 realistycznych obrazów i filmów z AI. Spośród filmów 65 proc. trafiło do kategorii A, najcięższej w brytyjskiej klasyfikacji, podczas gdy przy filmach bez AI odsetek ten wyniósł 43 proc.

Raport proponuje osobną klasyfikację takich treści, bo dziś wiele organizacji wrzuca je do jednego worka z pozostałym CSAM. Autorzy uznają takie podejście za zrozumiałe z punktu widzenia ograniczania szkód, ale uważają, że rozbicie danych pomaga szukać ofiar i ścigać sprawców. Proponowany podział wygląda następująco.

  • Obrazy w pełni syntetyczne, które nie przedstawiają rozpoznawalnego dziecka.
  • Obrazy przerobione na podstawie zdjęć rozpoznawalnych dzieci, czyli deepfake'i.
  • Materiały łączące elementy prawdziwe i syntetyczne.
  • Stylizowane lub rysunkowe materiały wygenerowane przez AI.

Luki w danych i w przepisach

Najmocniejszy wniosek raportu dotyczy braku wiedzy. Ze 103 państw i terytoriów objętych dotąd indeksem tylko 22 mają reprezentatywne badania ankietowe obejmujące przemoc seksualną wobec dzieci zarówno w sieci, jak i poza nią. Najsłabiej opisane są dzieci z niepełnosprawnościami, dzieci migrantów, dzieci w kryzysach humanitarnych, najmłodsze dzieci i te krzywdzone we własnej rodzinie.

Raport wskazuje też luki w prawie. W Azji Wschodniej i na Pacyfiku 37 proc. z 46 ocenionych państw i terytoriów nie ma jasnych przepisów o groomingu w sieci, w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach 19,6 proc. Prawie dwie trzecie ocenionych państw z tego drugiego regionu deklaruje niewielkie albo żadne szkolenia policji w zakresie przestępstw z użyciem technologii.

Childlight apeluje do rządów o podejście streszczone hasłem rozpoznać, policzyć, zapobiegać. Instytut chce traktowania problemu jako zagrożenia dla zdrowia publicznego, lepszego zbierania danych, większej odpowiedzialności firm technologicznych, przepisów nadążających za nowymi zagrożeniami i profilaktyki zaczynającej się wcześniej w dzieciństwie.

Co to oznacza dla Polski

Polska nie jest opisana w edycji 2026, bo indeks bada kolejne regiony świata. Według klasyfikacji UNICEF stosowanej przez Childlight należy do Europy Zachodniej, którą omawiała edycja 2025. Dane z polskiego zespołu Dyżurnet.pl w NASK idą jednak w tym samym kierunku. Według raportu Dyżurnetu cytowanego w uzasadnieniu poselskiego projektu nowelizacji kodeksu karnego w 2025 roku liczba syntetycznych materiałów z udziałem dzieci wzrosła o prawie 300 proc.

Ten projekt (druk nr 3268) jest dziś najważniejszą zmianą prawa w tym obszarze. Nowy art. 202 § 4aa ma karać samo wytwarzanie przy użyciu AI treści pornograficznych, które mogą wywołać przekonanie o udziale małoletniego, nawet bez ich rozpowszechniania. Sejm skierował projekt do pierwszego czytania 4 listopada 2026 roku. Szczegóły i uwagi Sądu Najwyższego oraz Prokuratora Generalnego opisaliśmy w osobnym tekście.

W naszej ocenie raport Childlight jest też argumentem w dyskusji o sposobie liczenia. Jeśli polskie i unijne instytucje mają oceniać skutki nowych przepisów, potrzebują danych rozdzielających materiały syntetyczne, przerobione zdjęcia prawdziwych dzieci i klasyczny CSAM. Bez takiego podziału trudno będzie odróżnić realny wzrost zagrożenia od zmiany w sposobie wykrywania.

Gdzie zgłaszać materiały i jak chronić dzieci

Nielegalne treści z udziałem dzieci, także wygenerowane lub przerobione przez AI, można w Polsce zgłosić anonimowo do zespołu Dyżurnet.pl w NASK. Zespół przekazuje sprawy policji i partnerskim organizacjom za granicą, a także prosi dostawców o usunięcie materiałów. Jeśli dziecku grozi bezpośrednie niebezpieczeństwo albo ktoś je szantażuje, należy zawiadomić policję pod numerem 112. Dzieci i młodzież mogą bezpłatnie zadzwonić pod numer 116 111, prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę.

Rodzice i szkoły mogą ograniczyć ryzyko kilkoma prostymi krokami. Nie trzeba rezygnować z nowych technologii, ale warto wiedzieć, skąd sprawcy biorą materiał do deepfake'ów i jak reagować.

  • Ogranicz publiczne udostępnianie zdjęć dzieci, zwłaszcza wyraźnych portretów na otwartych profilach.
  • Rozmawiaj z dzieckiem o tym, że zdjęcie może zostać przerobione przez AI i że w takiej sytuacji nie ponosi winy.
  • Przy szantażu nie płać i nie usuwaj wiadomości. Zachowaj dowody i zgłoś sprawę policji.
  • Zgłaszaj takie treści administratorowi serwisu i do Dyżurnet.pl, nie przesyłaj ich dalej, nawet jako ostrzeżenie.

Ograniczenia danych

Liczby z indeksu opisują wykryte i zgłoszone materiały, a nie rzeczywistą skalę przemocy. Na wynik wpływają decyzje platform o tym, czego szukają i jak raportują, co pokazuje przykład zgłoszeń Amazona. Wzrost o ponad 8400 proc. liczony jest od niskiej bazy z 2023 roku, gdy narzędzia do generowania realistycznych obrazów dopiero się upowszechniały.

Raport nie wskazuje konkretnych modeli ani serwisów jako źródła materiałów. Dane o zgłoszeniach pochodzą w większości z amerykańskiego systemu NCMEC, który przyjmuje zgłoszenia od firm z całego świata, ale nie odzwierciedla wprost sytuacji w Europie. Raport jest publikacją instytutu, a nie artykułem w recenzowanym czasopiśmie naukowym. Metodologię opisuje nota techniczna opublikowana przez Childlight.

Źródła i data sprawdzenia

  1. Global study reveals huge gaps in child sexual abuse evidence - and a path to preventionChildlight Global Child Safety Institute, publikacja: 2026-11-16, sprawdzono: 2026-11-16
  2. Into the Light Index 2026Childlight Global Child Safety Institute, publikacja: 2026-11-16, sprawdzono: 2026-11-16
  3. Into the Light 2026. Index on Global Child Sexual Exploitation and Abuse (raport)Childlight Global Child Safety Institute, publikacja: 2026-11-16, sprawdzono: 2026-11-16
  4. ITL Index 2026. Technical NoteChildlight Global Child Safety Institute, publikacja: 2026-11-16, sprawdzono: 2026-11-16
  5. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny (druk nr 3268)Sejm RP, publikacja: 2026-10-07, sprawdzono: 2026-11-16
  6. Dyżurnet.pl - zgłoś nielegalne treściNASK, publikacja: 2026-11-16, sprawdzono: 2026-11-16
Nota redakcyjna

Artykuł ma charakter informacyjny. Przy decyzjach prawnych, finansowych lub organizacyjnych warto zweryfikować wnioski w odniesieniu do konkretnej sytuacji.