CAISSI raportuje do Białego Domu. Obawy o testy AI w USA

Co ustaliła agencja AP

Informacja pochodzi z tekstu Garance Burke z Associated Press i opiera się na relacji dwóch byłych urzędników, którym agencja zapewniła anonimowość, aby chronić obecnych pracowników. Według nich osoby zatrudnione w CAISSI zostały niedawno poproszone o nieformalne raportowanie do jednego z biur Białego Domu. AP nie podaje nazwy tego biura ani daty, od której obowiązuje taki układ, a dokumentu potwierdzającego polecenie nie znamy.

CAISSI, czyli Center for Advancing Innovation and Standards for Super Intelligence, działa w Departamencie Handlu USA i ocenia zaawansowane systemy AI. Wcześniej nosił nazwę Center for AI Standards and Innovation. Biały Dom nie odpowiedział AP na szczegółowe pytania o ośrodek. W oświadczeniu przypomniał o utworzeniu Super Intelligence Force i o raporcie na temat zagrożeń, który zlecił prezydenckiej radzie doradców do spraw nauki i technologii.

Jak zmieniała się pozycja ośrodka w 2026 roku

Układ opisany przez AP to kolejny etap serii zmian kadrowych i organizacyjnych. Najważniejsze wydarzenia z ostatnich miesięcy układają się w poniższą oś czasu.

• Kwiecień 2026 - dyrektor ośrodka zostaje zatrudniony i po kilku dniach zwolniony, a jego następca odchodzi po kilku miesiącach.
• Sierpień 2026 - Kongres pyta, dlaczego CAISSI przestał publikować raporty o bezpieczeństwie niektórych systemów AI.
• Wrzesień 2026 - Donald Trump apeluje do firm o samokontrolę w ramach dobrowolnego paktu, a administracja nie wyjaśnia, jak będzie monitorować jego wykonanie.
• 12 października 2026 - Reuters, powołując się na The Information, pisze o planie przeniesienia trzech wysokich urzędników CAISSI do Białego Domu.
• 8 listopada 2026 - AP podaje, że pracowników poproszono o nieformalne raportowanie do Białego Domu.

Argumenty Białego Domu i krytyków

Administracja przedstawiła dotąd jedno uzasadnienie zmian. Urzędnik Białego Domu powiedział The Information, że problemy w koordynacji z Departamentem Handlu pokazały potrzebę zbliżenia kierownictwa CAISSI do procesu decyzyjnego w sprawach AI. Według doniesień z października trzej przenoszeni urzędnicy mieli podlegać Michaelowi Kratsiosowi, dyrektorowi biura polityki naukowej i technologicznej, oraz Seanowi Cairncrossowi, krajowemu dyrektorowi do spraw cyberbezpieczeństwa.

Rozmówcy AP widzą w tym ryzyko dla niezależności ocen. Amos Toh z Brennan Center for Justice mówi, że decyzje dotyczące bezpieczeństwa AI mają ogromne konsekwencje publiczne i powinny być jawnie wyjaśniane. Logan Koepke z organizacji Upturn pyta, jaką rolę odgrywają rządowe testy, jeśli największe firmy same budują systemy oceny albo zatrudniają zewnętrznych ewaluatorów.

Problem dotyczy też metod. Sayash Kapoor, współautor nowej pracy o ocenie agentów AI, zwraca uwagę, że dotychczasowe testy sprawdzały głównie wynik końcowy, na przykład poprawność rezerwacji lotu. Bez analizy wszystkich kroków agenta poważny błąd może pozostać niezauważony. AP podaje przykład agenta, który wysłał policji w Filadelfii fałszywą wskazówkę w sprawie niewyjaśnionego zabójstwa.

Co oznacza to dla Polski i UE

Polskie firmy nie mają obowiązków wobec CAISSI, więc doniesienia AP nie zmieniają ich sytuacji prawnej. W Unii Europejskiej dostawców modeli ogólnego przeznaczenia obejmuje AI Act, a uprawnienia nadzorcze Komisji Europejskiej obowiązują od 2 sierpnia 2026 roku. Amerykański dobrowolny pakt z Białym Domem nie zastępuje tych przepisów.

Skutek jest pośredni, ponieważ raporty amerykańskiego ośrodka są jednym z publicznych źródeł wiedzy o możliwościach modeli. CAISSI, jeszcze pod poprzednią nazwą, ocenił na przykład możliwości modelu GLM-5.3 w cyberbezpieczeństwie. W naszej ocenie firmy wybierające model na podstawie rządowych testów powinny sprawdzać datę raportu i jego autora oraz zestawiać go z wynikami innych instytucji, takich jak brytyjski AI Security Institute. W Polsce współpracę w tym obszarze rozwija NASK, który podpisał porozumienie z OpenAI.

Czego na razie nie wiadomo

Relacja AP opisuje układ organizacyjny, ale nie dowodzi, że Biały Dom zmienił treść którejkolwiek oceny. Stanowiska Departamentu Handlu w tekście agencji nie ma, a poniższe kwestie pozostają otwarte.

• Które biuro Białego Domu przyjmuje raporty pracowników i od kiedy.
• Czy układ zostanie sformalizowany oraz czy zakończono przenosiny trzech urzędników zapowiadane w październiku.
• Czy ośrodek wznowi publikowanie raportów i kto obejmie w nim stałe kierownictwo.