BCG Applied AI Index 2026. Prawie połowa firm zarabia na AI

Co pokazuje raport BCG Applied AI Index 2026

BCG podzieliło badane firmy na cztery grupy według dojrzałości we wdrażaniu AI. Do grupy future-built, czyli firm budujących model działania wokół AI, trafiło 7,5 proc. przedsiębiorstw. Kolejne 41 proc. to firmy skalujące wdrożenia, 47 proc. dopiero zaczyna, a 4,5 proc. stoi w miejscu.

Pierwsze dwie grupy BCG traktuje jako firmy, które już generują wartość z AI. Stąd główna teza raportu, że korzyści osiąga prawie połowa badanych.

Różnice w wynikach są duże. Według BCG firmy z grupy future-built mają w porównaniu z maruderami 2,3 razy wyższy całkowity zwrot dla akcjonariuszy, 2,4 razy szybszy wzrost przychodów i 2,8 razy szybszy wzrost EBITDA. To zestawienie pokazuje współwystępowanie, a nie dowód, że wyniki wynikają wyłącznie z AI. Firmy w dobrej kondycji finansowej łatwiej finansują też duże programy technologiczne.

Ile firmy wydają na AI i kto o tym decyduje

Badane przedsiębiorstwa przeznaczają na sztuczną inteligencję średnio 3,3 proc. przychodów. Komunikat prasowy BCG mówi o wzroście z 1,7 proc. w ciągu roku, a pełna publikacja o wzroście z około 1 proc. na początku 2025 roku. W obu ujęciach budżety co najmniej się podwoiły.

Ważniejsza od samej kwoty jest zmiana właściciela budżetu. Ponad 80 proc. wydatków na AI leży poza budżetem IT, czyli w działach sprzedaży, operacji, obsługi klienta czy finansów. Najbardziej zaawansowane firmy częściej finansują jeden wieloletni program zamiast wielu rozproszonych projektów: według BCG robi tak 61 proc. z nich wobec 17 proc. maruderów.

BCG powtarza też swoją regułę 10-20-70. Algorytmy odpowiadają za około 10 proc. wysiłku, technologia i dane za 20 proc., a zmiana procesów, organizacji i kompetencji ludzi za 70 proc.

Zatrudnienie do 2030 roku i spłaszczanie struktur

Ankietowani spodziewają się, że do 2030 roku AI zmniejszy zatrudnienie w ich firmach o około 10-15 proc. Jednocześnie 89 proc. z nich uważa, że AI stworzy nowe zadania, a tylko 11 proc. oczekuje głównie zastępowania istniejących stanowisk. Według BCG zmiana uderzy przede wszystkim w warstwy koordynacyjne i średnie szczeble zarządzania.

Rośnie natomiast udział ról związanych z AI. Ankietowani zakładają, że stanowiska wyspecjalizowane w AI urosną z 7 proc. zatrudnienia w 2026 roku do 22 proc. w 2030 roku. Strategiczne planowanie kadr pod kątem AI prowadzi 55 proc. firm z grupy future-built i tylko 17 proc. maruderów.

Rzeczpospolita, która 5 października 2026 roku opisała raport, zwraca uwagę na ten sam wniosek: AI zmienia przede wszystkim strukturę pracy, a nie tylko liczbę etatów. Dla działów HR oznacza to konieczność planowania przekwalifikowań wcześniej niż redukcji.

Agenci AI rosną szybciej niż zabezpieczenia

Udział agentów AI w wartości generowanej przez AI wzrósł według BCG z 17 proc. w badaniu z 2025 roku do 22 proc. w 2026 roku. Firmy prognozują, że do 2030 roku będzie to 39 proc. Wartość z agentów osiąga już 44 proc. firm z grupy future-built i tylko 2 proc. maruderów.

Najbardziej niepokojąca liczba dotyczy kontroli. 42 proc. firm planuje do 2030 roku dać agentom prawo do samodzielnych decyzji, a pełny zestaw zabezpieczeń, który BCG uznaje za niezbędny, ma dziś zaledwie 5 proc. To ta sama luka, którą opisywaliśmy przy okazji uprawnień agentów AI i badania IFS w polskim przemyśle.

Co z tego wynika dla firm w Polsce

BCG nie publikuje wyników w podziale na kraje, więc nie da się ocenić, jak na tym tle wypadają polskie przedsiębiorstwa. Z raportu można jednak wyciągnąć praktyczne wnioski dla zarządów i właścicieli firm, niezależnie od ich wielkości:

1. mierz efekty AI w wyniku finansowym, a nie liczbą wdrożonych narzędzi - 95 proc. firm z grupy future-built śledzi wartość AI wprost w rachunku zysków i strat,
2. połącz rozproszone pilotaże w jeden program z budżetem na kilka lat i jednym właścicielem po stronie biznesu,
3. przed przyznaniem agentom AI uprawnień do decyzji ustal zakres dostępu, zatwierdzanie przez człowieka i rejestrowanie działań,
4. planuj zmiany w zespołach, zwłaszcza w średnim zarządzaniu, razem z programem szkoleń, a nie po fakcie.

Ograniczenia badania

Raport opiera się na deklaracjach ponad 1300 menedżerów, a nie na niezależnym audycie wyników. Firmy, które zainwestowały w AI, mają skłonność do wysokiej oceny efektów. BCG jest też firmą doradczą, która sprzedaje usługi wdrożeniowe w obszarze AI.

Publiczne materiały nie podają dokładnego terminu badania, rozkładu próby według krajów ani definicji wszystkich wskaźników. Prognozy na 2030 rok to oczekiwania ankietowanych, a nie wyliczenia modelu. Liczby z raportu najlepiej traktować jako sygnał kierunku zmian, a nie punkt odniesienia dla konkretnej firmy.