Aktualności, narzędzia i prawo AIPolska · codziennie
Praca

KPMG przeprowadził próbny audyt spółki z FTSE 250 z agentami AI

Według Financial Times KPMG przeprowadził pełny próbny audyt spółki z FTSE 250 z udziałem ponad 100 agentów AI. Opinia biegłego nadal opierała się na pracy ludzi.

Partnerka audytowa i młodszy audytor przeglądają segregatory ze sprawozdaniem finansowym w sali konferencyjnej londyńskiego biura z widokiem na ceglane kamienice, na laptopie widać arkusz i schemat zadań
Ilustracja redakcyjna dailyAI

KPMG po raz pierwszy przeprowadził pełny audyt równoległy brytyjskiej spółki notowanej w indeksie FTSE 250 z udziałem ponad 100 agentów AI, podał 18 listopada 2026 roku Financial Times. Agenci pracowali na wszystkich etapach badania sprawozdania, obok zwykłego zespołu audytorów. Według szefowej audytu KPMG w Wielkiej Brytanii w części obszarów sięgnęli głębiej niż ludzie, ale w jednym miejscu człowiek musiał przejąć zadanie. Oficjalna opinia biegłego powstała na podstawie tradycyjnego audytu. Pilotaż zbiegł się z nowymi wytycznymi brytyjskiego regulatora FRC o niezależności audytorów korzystających z AI.

Jak wyglądał pilotaż KPMG z agentami AI

Audyt równoległy oznacza, że to samo sprawozdanie finansowe bada jednocześnie zwykły zespół i system eksperymentalny, a wyniki porównuje się później. W przypadku KPMG agenci AI obejmowali wszystkie fazy rocznego badania, a nie pojedyncze czynności, jak było dotąd w branży. Według relacji Financial Times zespół zbudował agentów w cztery miesiące.

Agenci samodzielnie zbierali i analizowali dane, dokumentowali swoją pracę, przygotowywali wstępne wnioski i proponowali kolejne kroki. Ludzie wyznaczali im cele, przekazywali kontekst o spółce i wcześniejszych audytach, okresowo przeglądali wyniki i kwestionowali wnioski. Przy projekcie pracowało dwóch partnerów i dyrektor, a także starsi menedżerowie i młodsi pracownicy.

KPMG zapewnia, że system zapisuje każdą interakcję agenta z dokumentami, z dokładnością do pojedynczych znaków i znaczników czasu. Taki ślad ma pozwolić audytorowi odtworzyć, skąd wziął się dany wniosek.

Co agenci zrobili lepiej, a gdzie zawiedli

Cath Burnet, szefowa audytu KPMG w Wielkiej Brytanii, powiedziała FT, że w kilku przypadkach AI potrafiło sięgnąć znacznie głębiej niż zespół ludzki, a w niektórych sytuacjach zadawało lepsze pytania. To ocena samej firmy, a nie niezależna ewaluacja. KPMG nie opublikowało raportu z pilotażu ani danych porównujących skuteczność obu zespołów.

Najważniejsze ograniczenie wyszło przy pracy z przepisami. Agent nie potrafił prawidłowo zestawić zestawu regulacji z dokumentami spółki i w tym obszarze zadanie przejął człowiek. Burnet podkreśliła, że udział ludzi pozostaje niezbędny, a technologia nie jest jeszcze gotowa do obsługi tysięcy audytów.

  • Zakres: wszystkie etapy rocznego badania sprawozdania spółki z FTSE 250.
  • Skala: ponad 100 agentów AI działających równolegle do zespołu ludzi.
  • Nadzór: dwóch partnerów, dyrektor, menedżerowie i młodsi audytorzy.
  • Wynik formalny: opinia oparta na tradycyjnym audycie, wersja z AI tylko porównawczo.
  • Plan: do 20 większych audytów w kolejnym etapie.

Wytyczne FRC o niezależności biegłych

Brytyjski Financial Reporting Council opublikował 16 listopada 2026 roku wytyczne dotyczące niezależności firm audytorskich, które korzystają z technologii, w tym AI. Regulator przyznaje, że narzędzia te mogą podnosić jakość badania, na przykład pomagając wykryć ryzyko istotnego zniekształcenia sprawozdania. Zwraca jednak uwagę, że przekazywanie zarządowi spółki wniosków wykraczających poza sam audyt może zagrozić obiektywizmowi i niezależności biegłego.

Problem jest praktyczny. Tradycyjny audyt opiera się na próbach, a agenci mogą przejrzeć znacznie więcej transakcji i wyłapać na przykład nieefektywne procesy albo możliwe oszczędności. Takie obserwacje łatwo zamienić w ofertę usług doradczych, a te wobec badanych klientów są w Wielkiej Brytanii mocno ograniczone. Wytyczne rozwijają wcześniejsze dokumenty FRC z marca 2026 roku, które przypominały, że za wynik badania odpowiada audytor, a nie narzędzie.

Co pilotaż oznacza dla pracy audytorów

Model biznesowy dużych firm audytorskich opiera się na godzinach pracy licznych zespołów młodszych pracowników. Jeśli agenci przejmą zbieranie i wstępną analizę danych, zmieni się zarówno struktura zespołów, jak i rozmowa o wynagrodzeniu za audyt. KPMG mówi o wyraźnej oszczędności czasu, ale według FT nie deklaruje, czy przełoży się to na niższe honoraria.

KPMG nie jest jedyne. Andy Hammond, globalny szef usług atestacyjnych PwC, powiedział FT, że firma przeprowadziła kilka własnych audytów równoległych, aby sprawdzić działanie AI w całym procesie bez opierania się na nim. Podobną presję na zawody oparte na analizie dokumentów pokazało wcześniej badanie, w którym sprawdzano, czy AI zastąpi księgowych.

Ograniczenia i polski kontekst

Informacje o pilotażu pochodzą z relacji Financial Times i wypowiedzi przedstawicieli KPMG. Firma nie podała nazwy spółki, użytych modeli, kosztów ani liczby błędów wychwyconych przez każdy z zespołów. Ocena, że agenci sięgali głębiej, nie została zweryfikowana przez regulatora ani niezależnych badaczy.

W Polsce badania sprawozdań finansowych regulują ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym i unijne rozporządzenie nr 537/2014, a nadzór sprawuje Polska Agencja Nadzoru Audytowego. Zasady niezależności i ograniczenia usług niebędących badaniem wynikają z tych samych przepisów UE, co w Wielkiej Brytanii przed brexitem, więc dylemat opisany przez FRC dotyczy także firm działających w Polsce. Spółki, które planują wdrożenia agentów AI w finansach i podatkach, powinny pytać audytora, jak dokumentuje pracę narzędzi i kto zatwierdza ich wnioski.

Co warto sprawdzić w swojej firmie

Komitety audytu i dyrektorzy finansowi mogą już teraz przygotować się na badania wspierane przez AI. Najważniejsze jest uporządkowanie danych, bo według KPMG to ich jakość ogranicza dziś skalę wdrożeń. Warto też pamiętać, że autonomiczni agenci popełniają błędy w zadaniach wymagających interpretacji zasad, co pokazał między innymi eksperyment z agentami negocjującymi zwrot za bilet.

  1. Zapytaj firmę audytorską, czy i w jakim zakresie korzysta z agentów AI.
  2. Ustal, jak dokumentowany jest ślad pracy narzędzi i kto zatwierdza wnioski.
  3. Sprawdź, czy dodatkowe obserwacje z AI nie wchodzą w zakres zakazanych usług doradczych.
  4. Uporządkuj dane księgowe i dokumentację, zanim audytor zacznie ją analizować automatycznie.

Źródła i data sprawdzenia

  1. KPMG's "Project Exponential" put AI agents alongside a real audit team and found the bots dug deeper on individual questionsTHE DECODER (za Financial Times), publikacja: 2026-11-18, sprawdzono: 2026-11-18
  2. KPMG pilots AI-agent audit of a FTSE 250 company's accountsResultsense (za Financial Times), publikacja: 2026-11-18, sprawdzono: 2026-11-18
  3. New guidance supports auditor independence when using technology, including AIFinancial Reporting Council, publikacja: 2026-11-16, sprawdzono: 2026-11-18
  4. Innovative new guidance supports audit firm adoption of emerging AI technologiesFinancial Reporting Council, publikacja: 2026-03-30, sprawdzono: 2026-11-18
Nota redakcyjna

Artykuł ma charakter informacyjny. Przy decyzjach prawnych, finansowych lub organizacyjnych warto zweryfikować wnioski w odniesieniu do konkretnej sytuacji.